Halina Lustyk, Danuta Zaborska

TEMAT: DRZEWA PRZYJACIÓŁMI CZŁOWIEKA

CELE:

-          uświadomienie dzieciom czym jest przyroda dla człowieka,

-          doskonalenie umiejętności zrozumienia i analizy tekstu,

-          poszerzanie wiadomości o drzewach,

-          doskonalenie znajomości różnych gatunków i rodzajów drzew,

-          doskonalenie umiejętności wspólnej zabawy,

-          doskonalenie umiejętności szybkiego kojarzenia.

METODA:

zespołowa, indywidualna

FORMA:

słowna, praktycznego działania

POMOCE DYDAKTYCZNE:

wiersz Jana Brzechwy pt. „Drzewa”, obrazki drzew o formacie 12cm x 16cm, karteczki

z informacjami o drzewach, kartki, ołówki

PRZEBIEG ZAJĘĆ:

1. Przywitanie i zaproszenie dzieci do zajęć.

2. Rozmowa kierowana:

-          Czy ludzie mogą żyć bez przyrody?

-          Czy przyroda może istnieć bez ludzi?

-          Czy drzewa różnią się między sobą? Czym?

3. Zapoznanie dzieci z wierszem Jana Brzechwy pt. „Drzewa” i wspólne omówienie go.

4. Poznajemy gatunki drzew – dzieci dzielą się na grupy i grają obrazkami drzew według zasad gry

    w karty „Czarny Piotruś”.

5. Konkurs – „Czy wiesz jakie to drzewo?” – prowadzący zajęcia odczytuje zagadki dotyczące drzew.

    Zadaniem uczestników jest udzielenie pisemnej odpowiedzi na zadaną zagadkę.

6. Uczestnicy zajęć z obrazków drzew i karteczek z informacjami o drzewach układają album pt.

    „Drzewa to największe i najdłużej żyjące organizmy na ziemi”. Do albumu dzieci dołączają tekst

    pt. „Drzewa przyjaciółmi człowieka” i wypunktowaną rolę lasów.

7. Prezentacja albumu.

                                                                                  Opracowały wychowawczynie świetlicy szkolnej:

                                                                                                      Halina Lustyk

                                                                                                      Danuta Zaborska

          ZAGADKI DOTYCZĄCE DRZEW

Królewską dźwiga koronę,                                Przed skwarem daje ochronę,

koronę barwy zielonej.                                      nosi zieloną koronę.

     (drzewo)                                                                 (drzewo)

Warkocze zielone,

sukienka biała.

W lesie wyrosła,

z wiatrem gadała.

                (brzoza)

Co to za smukłe drzewko,

z korą jak śnieg białą,

W sukience z drobnych listeczków

na wiosnę się ubrało?

                              (brzoza)

Jak to drzewo się nazywa,

Które się białą korą okrywa?

                                 (brzoza)

Nawlekają dziewczynki

pod drzewem korale.

Do krakowskiego tańca

stroją się wspaniale.

Skąd te piękne korale?

To z drzewka, które wiosną

miało kwiaty białe.

                     (jarzębina)

Utraciło dawno

swe liście zielone.

Zostały jej tylko

korale czerwone.

               (jarzębina)

Lubią mnie dzieciaki,

szuka mnie wiewiórka.

Smaczny jestem w środku,

twarda na mnie skórka.

                        (orzech)

Swoją posturą respekt budzi wszędzie,

Jesienią pod nim znajdziesz żołędzie.

                                                      (dąb)

W pancerzyku zielonym, kłującym

serce lśniące jak czekolada.

Pod jesiennym jeszcze ciepłym słońcem

pancerz pęka, serca z drzewa spada.

                                            (kasztan)

Z krzaczastego pancerzyka

lśniąca kula się wymyka.

Jak tych kul uzbierasz dużo,

do zabawy ci posłużą.

                       (kasztan)

Kiedy kolczasta

łupina pęknie,

w brązowej skórce

jest mu najpiękniej.

                (kasztan)

Liliowe liście, a w każdej kiści

Więcej jest kwiatów niż liści.

Po cztery płatki są w każdym kwiecie,

Kto znajdzie piąty, będzie miał szczęście.

                                                         (bez)

Ani latem, ani wiosną,

nie zabraknie igieł.

Także zimą i jesienią igły ... się zielenią.

                                                     (sosna)

Drzewo iglaste, drzewo żywiczne,

Wysokopienne, podniebne, śliczne.

Zawsze zielone, zimą czy wiosną,

Igły ma długie, bo jest ...

                                             (sosną)

Cienka i kole,

nic nie przypina,

Tylko nam wszystkim

las przypomina.

               (igła sosnowa)

A teraz wam powiem

dość śmieszne przysłowie:

„Wielki jak ...

głupi, jak fasola”.

                             (topola)

Na przybycie września

wszystko już gotowe.

Przystroiła się ziemia    

w dywany liliowe.

                         (wrzos)   

Jedziemy na wakacje,

bo zakwitły już ...

                       (akacje)     

Jesienią jestem czerwony

na wszystkie strony.

W słońcu, to prawie płonę.

Palą mnie liście czerwone.

                                  (buk)

Ma swej koronie

chyba dla igraszki,

przedziwne nasiona

skrzydlate jak ptaszki.

                         (klon)

Robią z niej skrzypce,

ma związek z lipcem.

                          (lipa)

Weź z „listu” i z „pary”

po połowie liter,

a otrzymasz w sumie

drzewo pospolite.

                      (lipa)

Gdy się kwieciem okryje,

rój pszczół na niej brzęczy.

Kiedy kwitnie – odgadnij –

a szukaj wśród miesięcy.

                                (lipa)

Miękkie igliwie gubi w jesieni.

Na wiosnę znowu się zieleni.

                             (modrzew)

Początek „morza” i kawałek „drzewa”.

W zimie całkiem nagi,

wiosną igły wdziewa.

                 (modrzew)

Zielenią się w blasku słońca

wiotkie igły na gałęzi.

Wiatr te igiełki postrąca,

nim jesień z lasu odejdzie.

                         (modrzew)

Wygląda pięknie jak malowany.

Ręką przyrody szczodrze ubrany.

Lecz zimą w innej będzie już szacie,

bo choć igły dziś ma – wszystkie straci.

                                              (modrzew)

Kto się w lesie zaszył i drży,

choć go nikt nie straszy?

                            (osika)

Które drzewo co dzień łzy leje,

choć mu żadna krzywda się nie dzieje?

                                               (wierzba)

Korona urocza w zielonych warkoczach.

Chociaż jej wesoło w ciepłym blasku słońca,

Wszyscy mówią wkoło, że stoi ... płacząca.

                                                      (wierzba)

Jedni mówią o mnie: płacząca.

Drudzy mówią tak smutnie: iwa.

A ja jestem wesoła i tańcząca

I wiatr targa mą zieloną grzywę!

                                     (wierzba)

                                                                       (J. Brzechwa)       

DRZEWA PRZYJACIÓŁMI CZŁOWIEKA.

            Drzewa widzimy idąc do szkoły, pracy, na wakacjach. Tylko czasami zadajemy sobie pytanie: do czego one nam są potrzebne? Oprócz cienia i ochłody podczas lata inne ich zalety są często niezauważalne. Gdybyśmy pytali ludzi jak ich zdaniem pomagają nam drzewa to wśród najczęstszych odpowiedzi byłoby wytwarzanie tlenu. Mniejsza część pytanych powiedziałaby że biorą one udział w obiegu wody, dwutlenku węgla, azotu a także węgla. Odpowiedzi takie jak powstrzymywanie erozji czy lawin lub poprawa klimatu byłyby sporadyczne. Mię można też zapomnieć o tym, że drzewa są „mieszkaniem" dla wielu gatunków zwierząt, a także terenami lęgowymi części z nich.

        Oprócz tego drzewa chronią nas przed niekorzystnymi warunkami środowiska takimi jak hałas, pyły i gazy wchłaniając je przez liście lub szpilki. Dzieje się tak na ich niekorzyść, gdyż te same toksyny, przed którymi nas bronią, niszczą i osłabiają drzewa. Podejrzewamy, że każdy z nas jadł już kiedyś jabłko lub gruszkę. Nie należy zapominać, że to też są prezenty od drzew.

        Znajdą się wśród nas także ci, którzy będą szukać dziury w całym. Na pewno będą to alergicy, którzy ciężko przeżywają wiosenne i letnie miesiące, czyli okres pylenia drzew. Alergia to podrażnienie systemu obronnego przy zetknięciu z alergenami. Odezwą się na pewno głosy, że są rośliny trujące. Tak, ale Jest to jeden ze sposobów obrony przed wrogami. Należy więc się starać, aby takim kimś nie zostać. Drewno wytwarza podczas spalania energię, ale także wiele toksycznych substancji. Kolejnym argumentem może być to, że drzewa, jak inne organizmy, też oddychają. Jest to prawda, lecz wytwarzają w tym samym czasie znacznie więcej tlenu niż zużywają.

        Człowiek na pewno nie jest taki pożyteczny dla drzew jak one dla nas. Tam gdzie się pojawiał liczebność roślin od razu malała (patrz wykres na następnej stronie). We wcześniejszych czasach głównym powodem był intensywny rozwój rolnictwa, a obecnie przemysł. Trujące wyziewy i pyły są wchłaniane przez liście drzew. Przykładowo hektar lasów bukowych w rok wchłania 68 ton pyłów. Inne związki chemiczne (tlenki azotu, węgla, siarki) podczas deszczy łączą się z wodą i powstają tzw. kwaśne deszcze. Powodują one u drzew skrócenie okresu wegetacji, nadżerki na aparatach szparkowych

i charakterystyczne żółknięcie liści. Kwaśne deszcze są na tyle toksyczne,że niszczą one nawet pomniki i budynki.

załącznik nr 4

    Przytul się do drzewa...

             Przed wiekami ludzie modlili się do drzew. Nam ten zwyczaj wydaje się zabawny, ale miał swój głębszy sens. Drzewa są naturalnym źródłem i zbiornikiem tlenu oraz wody, zatrzymują bakterie, wchłaniają ogromne ilości pyłów i toksyn znajdujących się w powietrzu.

W znacznym stopniu neutralizują negatywne promieniowanie ziemskie i kosmiczne. Las jest niezawodnym lekarzem, to jedna z sympatyczniejszych terapii, którą można sobie zaaplikować. A w dodatku nic nie kosztuje! Leczy ciało i duszę, dodaje sił życiowych. Soki krążące w pniach i olejki eteryczne działają jak zastrzyk energii. Każde drzewo emanuje inną energią, dlatego jedno łagodzi bóle głowy, inne reumatyzm. Najprostszą metodą na naładowanie życiowego akumulatora jest oczywiście spacer po lesie. Warto też usiąść pod drzewem i zrelaksować się , oddychać głęboko

i wsłuchać się w szum liści. Można też przytulić się do tego "zielonego lekarza", objąć pień ramionami.

Pamiętajmy jednak, że są drzewa

dobre i złe.

Od topoli, olchy, berberysu, osiki i dzikiego bzu lepiej trzymać się z daleka.

Brzoza - dodaje sił życiowych i polepsza koncentrację. Łagodzi napięcia
mięśni spowodowane stresem i dolegliwości kobiece. Przyśpiesza gojenie się
ran i oparzeń. Warto zasadzić brzozę w ogrodzie, gdyż korzystnie jonizuje
powietrze. Sok z tego drzewa wzmacnia organizm, wygładza skórę i usprawnia
pracę nerek.

Kasztanowiec - łagodzi stany lękowe i wewnętrzne napięcie, pomaga na
bezsenność i w chorobach reumatycznych. Nie bez powodu produkuje się z tego
drzewa tak wiele lekarstw.

 

 

Załącznik nr 5

ROLA  LASÓW

                                        życie ludzi i zwierząt jest niemożliwe bez zdrowego i różnorodnego świata roślin. Lasy to największe bogactwo naturalne Ziemi. Wszyscy powinniśmy dbać, aby lasów na Ziemi było jak najwięcej - korzyści są ogromne, gdyż:

1. Lasy łagodzą klimat.
2. W okresie upałów w lesie nigdy nie jest tak

    gorąco jak poza  nim.
3. W czasie ostrych mrozów temperatura w lesie

    jest wyższa.
4. Drzewa leśne zmniejszają szybkość wiania

    wiatrów.
5. Las zatrzymuje duże ilości wilgoci.
6. Daje naturalne schronienie wielu gatunkom

    zwierząt.
7. Rośliny leśne pobierają olbrzymie ilości

    dwutlenku węgla w zamian wydzielają do

    atmosfery tlen.
8. Lasy pochłaniają duże ilości pyłów z powietrza,

    dlatego oczyszczają powietrze ze szkodliwych  

    substancji.
9. Tłumią hałas.

 10. Wydzielają wiele specjalnych substancji –

       olejków, które zabijają drobnoustroje

       chorobotwórcze znajdujące się  w powietrzu.
 11. Niektóre rośliny leśne służą ludziom jako

       pożywienie.
 12. Drzewa dostarczają drewna - surowca do

       wytwarzania papieru, mebli i innych

       przedmiotów.
 13. Stanowią miejsce wypoczynku i uprawiania

       sportu.

                                            Jest drzewem iglastym żyjącym do 1000 lat. Już od średniowiecza był wykorzystywany do wyrobu kusz i łuków, później – mebli luksusowych. Wskutek tego oraz z powodu powolnego wzrostu cis zniknął z lasów i dzisiaj jest pod ochroną. Obecnie sadzony jest w parkach, gdyż znakomicie znosi zanieczyszczenia wielkich miast.

                                 W Polsce rośnie głównie na południu kraju.  Jest to jedno z najwyższych drzew europejskich. W puszczach osiąga wysokość 60 metrów i żyje do 700 lat.

Jodła - pomaga odzyskać wewnętrzny spokój

i radość życia. Kontakt z tym drzewem wycisza emocje, pomaga pozbyć się dolegliwości trawiennych i krążeniowych na tle nerwowym. Łagodzi również

stany zapalne.

 

                                              Rośnie na terenie całego kraju. Świerk tworzy wysmukłą, stożkowatą koronę i osiąga wysokość 40 metrów, w puszczach nawet do 60 metrów.

Jego miękkie i elastyczne drewno ma szerokie zastosowanie w budownictwie. Z kory pozyskuje się garbniki.

Świerk - dodaje optymizmu, leczy reumatyzm.

SOSNA  POSPOLITA

                                         W Polsce tworzy rozległe drzewostany na północ od linii Kraków – Tarnów – Przemyśl. Osiąga wysokość 30 – 40 metrów, tworząc strzelisty pień z wysoko osadzoną koroną.

Jest gatunkiem o dużym znaczeniu gospodarczym. Dostarcza lekkiego drewna dobrej jakości. Jej żywica wykorzystywana jest w przemyśle chemicznym.

Sosna - likwiduje skutki stresu, pomaga na przemęczenie i osłabienie, uspokaja. Jej zapach działa jak inhalator przy przeziębieniu. Wystarczy parę głębokich oddechów, a katar i kaszel znikną bez śladu. Olejki eteryczne sosny zawierają substancje bakteriobójcze. Uspokajająco i łagodząco na przeziębienie działa też modrzew.

                                          Jest drzewem osiągającym od 10 do 20 metrów lub krzewem – kosodrzewina – osiągającym od 2 do 4 metrów. W Polsce sosnę – drzewo można spotkać na torfowiskach Borów Nowotarskich a kosodrzewinę w Tatrach i na Babiej Górze. Znajduje się pod ochroną.

               Spełnia ważną rolę osłony przeciwlawinowej i utrudnia erozję gleby. Kosodrzewina jest bardzo cenionym krzewem dekoracyjnym.

SOSNA  CZARNA

                           W naszym kraju można ją spotkać w drzewostanach sosnowych. Ma wyraźnie strzelisty pień i osiąga wysokość do 50 metrów.

Jej żywiczne drewno nadaje się przede wszystkim na budowle wodne.

JAŁOWIEC  POSPOLITY

                      Przystosowuje się bardzo dobrze do różnych warunków klimatycznych, toteż można go spotkać na terenie całej Europy. W górach osiąga wysokość do 1300 metrów, najczęściej tworzy krzewy.

Jego wartościowe drewno ma niewielkie znaczenie, gdyż jałowiec osiąga nieduże rozmiary. Natomiast jego owoce – szyszkojagody są surowcem przyprawowym

w przemyśle spożywczym.

TOPOLA  OSIKA

                    W Polsce osikę można spotkać na terenie całego kraju. Osiąga wysokość 25 – 30 metrów

i tworzy luźną, wysoko osadzoną koronę.

Jej drewno jest lekkie i daje się łatwo łupać. Używa się je do produkcji zapałek, gontów i celulozy.

                     W Polsce rośnie na terenie całego kraju, głównie na terenach nadrzecznych. Osiąga wysokość około 30 metrów. Tworzy silny pień i szeroką, kulistą koronę.

Drewno ma miękkie, używane do produkcji celulozy.

WIERZBA  BIAŁA

                      W Polsce występuje na terenie całego kraju na stanowiskach wilgotnych. Osiąga wysokość 20 – 25 metrów i żyje od 80 do 120 lat.

Miękkie, lekkie i elastyczne drewno tej wierzby jest używane do produkcji łódek, klepek do beczek oraz celulozy.

ORZECH  WŁOSKI

                             W Polsce spotykany jest w parkach i ogrodach. W czasie ostrych zim często wymarza. Osiąga wysokość 15 – 25 metrów.

Jest to drzewo owocowe, sadzone raczej w sadach. Drewno orzecha jest bardzo poszukiwane w przemyśle meblowym oraz do wyrobu kolb broni myśliwskiej.

Orzech - jest niczym najlepszy psychoterapeuta, daje poczucie wewnętrznej siły. Pomaga obiektywnie oceniać różne sytuacje i podejmować decyzje. Działa
leczniczo w schorzeniach układu oddechowego

i krwionośnego.

OLSZA  SZARA

                              Występuje na terenie całego kraju i wzdłuż Wisły dochodzi do Bałtyku. Jej wysokość nie przekracza 15 – 20 metrów.

BUK  POSPOLITY

                        W Polsce obejmuje on północno – zachodnie i zachodnie rejony kraju, a na południu – Sudety i Karpaty. Osiąga wysokość 30 – 40 metrów

i tworzy długi pień, pokryty gładką, srebrzystopopielatą korą.

Jego twarde drewno jest używane do wyrobu mebli, klepek podłogowych, podkładów kolejowych oraz celulozy.

            Buk - promieniuje energią już z odległości 10 metrów. Polepsza zdolność koncentracji, łagodzi stres i poprawia krążenie. Gdy głowa pęka z bólu, można przyłożyć do czoła bukowy liść. Podobne działanie ma też morwa, akacja i klon.

DĄB  SZYPUŁKOWY

                                    Rośnie na terenie całego kraju z wyjątkiem Podhala i Tatr. Żyje 600 – 800 lat.

Jego ciężkie, twarde drewno doskonale nadaje się do wyrobu mebli i klepki podłogowej.

          Dąb - dodaje energii, wzmacnia odporność na stresy, poprawia koncentrację i pobudza krążenie krwi. Wakacje pod dębem są wprost wymarzone dla osób osłabionych po chorobie. Samopoczucie poprawia się już po tygodniu. Wyciąg z kory działa bakteriobójczo, leczy choroby skóry i wzmacnia ciemne włosy.