Stanisława Sidor

Stanisława Sidor, nauczycielka fizyki w gimnazjum

Konspekt lekcji otwartej z fizyki

Temat: Powtórzenie i utrwalenie wiadomości z elektrostatyki
            „Z elektrostatyką za pan brat”

Cele lekcji:

Uczeń wie:

 

• że pomiędzy ciałami naelektryzowanymi istnieje oddziaływanie elektryczne, którego przejawem są siły odpychania i przyciągania,
• jak brzmi prawo Coulomba,
• jaki jest podział ciał ze względu na własności elektryczne,
• co to jest pole elektryczne,
• na czym polega zjawisko indukcji elektrostatycznej,
• jaka jest treść zasady zachowania ładunku .

Uczeń umie:

 

• elektryzować ciała przez potarcie,
• demonstrować oddziaływanie naelektryzowanych ciał,
• narysować linie pola elektrostatycznego,
• elektryzować przez dotyk i przez indukcję,
• zastosować zasadę zachowania ładunku elektrycznego.

Metoda

 

Praca w grupach 6-osobowych. Zestaw zadań przewiduje zadanie dla każdego ucznia w grupie, zadania przygotowane na osobnych kartkach tak, aby wszyscy mogli od razu pracować. Poza tym na środku sali przygotowane są trzy stanowiska z przyrządami do doświadczeń.

Przebieg lekcji

 

1. Wprowadzenie (5 minut): podział klasy na zespoły 6-osobowe. Rozdanie grupom zadań. Każda grupa otrzymuje 6 kartek (zadania napisane na oddzielnych kartkach) oraz kartę pracy grupy. Omówienie zasad pracy przy stanowiskach doświadczalnych (przy stanowisku pracuje tylko jedna grupa, a po skończonym doświadczeniu odkładamy wszystko na miejsce, jak było przygotowane).
   
    
2. Grupy pracują samodzielnie (25 minut). Po zakończeniu pracy wspólnie omawiamy kolejno każde zadanie. Zadania są głośno czytaneprzez poszczególnych uczniów, reszta klasy, głosując ocenia pracę. Punktację za zadania uczniowie wpisują do kart pracy, obliczają sumę punktów i na koniec nauczyciel wpisuje noty do dziennika.
   
    
3. Zadanie domowe – uczniowie wpisują do zeszytu opis i przebieg jednego z doświadczeń.

Karta pracy grupy

 

Ocena pracy grupy:.......................................................

Na zakończenie pracy uczniowie odpowiadają na pytania:

• Czy przychodząc na lekcję powtórzeniową, miałeś opanowany materiał?
• Czy stanąłeś wobec jakiegoś nowego zagadnienia?
• Co Cie zaskoczyło?
• Czego było za dużo, czego za mało?
• Czy czujesz, że jesteś przygotowany do sprawdzianu na następnej lekcji z tego materiału?

ZADANIA

Zad. 1

Napisz dowcipne lub mrożące krew w żyłach opowiadanie z wykorzystaniem zjawisk elektrostatycznych, występujących w Twoim otoczeniu.

Zad. 2

Wykonaj i opisz przebieg doświadczenia ilustrującego oddziaływania między ładunkami wraz z wynikami, korzystając z przyrządów przygotowanych na stoliku nr. 3.

Zad. 3

Rozwiąż krzyżówkę. Hasło krzyżówki wpisz do karty pracy.

1. Do mierzenia siły oddziaływania pomiędzy naładowanymi ciałami używał wagi skręceń.
2. Bardzo ważne prawo fizyczne.
3. Elektryzowanie przez wpływ.
4. Przyrząd do badania stanu naelektryzowania ciał.
5. Jego nazwa już jest nieaktualna, znaczy bowiem „niepodzielny”.
6. Ciało nieprzewodzące ładunków elektrycznych.
7. Najmniejsza porcja ładunku – to ładunek..............
8. Jednostka siły.
9. Ciało przewodzące ładunek elektryczny.
10. Wielkość fizyczna, pozwalająca prównywać ze sobą oddziaływania elektrycne.

Hasło: POŁĄCZENIE CIAŁA NAELEKTRYZOWANEGO Z ZIEMIĄ – to

Rozwiązanie krzyżówki: 1. Coulomb, 2. Zasada, 3. Indukcja, 4. Elektroskop, 5. Atom,
6. Izolator, 7. Elementarny, 8. Niuton, 9. Przewodnik, 10. Ładunek.
Rozwiazaniem krzyżówki jest hasło:UZIEMIENIE.

Zad. 4

Wykonaj doświadczenie, wykorzystując przyrządy na stoliku nr. 1. Zbliż do naładowanego elektroskopu naelektryzowaną pałeczkę ebonitową, a następnie oddal ją. Następnie połącz oba elektroskopy prętem metalowym i ponownie zbliż naelektryzowaną pałeczkę ebonitową. Nie odsuwając pałeczki, załóż rękawicę z tkaniny i zabierz metalowy pręt. Wtedy odsuń pałeczkę.

a)      Co zaobserwowałeś?

b)      Czy to zjawisko będzie występowało, jeśli najpierw odsuniesz pałeczkę, a potem ręką zabierzesz metalowy pręt?

c)      Jak nazywamy taki sposób elektryzowania ciał?

Zad. 5

Ułóż z „rozsypanki” dwa podstawowe prawa elektrostatyki i przyklej na kartkę. Nazwij te prawa.

Zad. 6

Na stoliku nr. 2 znajdują się pewne przedmioty. Posegreguj je na dwie grupy ze względu na własności elektryczne i wpisz do odpowiednich rubryk. Napisz definicję przewodnika elektryczności.

Stanowiska doświadczalne

STOLIK NR. 3

Przyrządy:

Balony, suche gazety, pałeczka ebonitowa, kawałek jedwabiu, sznurek do zawiązania balonów, elektroskop, piłeczka pingpongowa zawieszona na nitce.

Uwagi dla nauczyciela:

Uczeń powinien wybrać te przedmioty, które pomogą mu zaprojektować i wykonać doświadczenie, demonstrujące oddziaływanie naładowanych ciał i zinterpretować to oddziaływanie w świetle wiedzy o budowie atomu.

STOLIK NR. 1

Przyrządy:

Pałeczka ebonitowa, dwa elektroskopy, pręt metalowy, rękawica kuchenna.

Uwagi dla nauczyciela:

Uczeń powinien wykonać doświadczenie tak, aby naelektryzować trwale elektroskopy przez indukcję, nie dotykając naelektryzowaną pałeczką żadnego z nich.

 Zad. 5

Rozsypanka

Każda grupa otrzymuje w kopercie kartki z wyrazami (kartki rozcinamy wzdłuż lini). Uczniowie powinni nakleić je poprawnie na karcie pracy grupy.

Uwagi dla nauczyciela:

Uczniowie powinni porawnie nazwać ułożone prawa.

STOLIK NR.2

Na stoliku znajdują się:

Sztuczny jedwab, złoty pierścionek, srebrny łańcuszek, woreczek foliowy, kartka papieru, szklanka, deseczka drewniana, wodny roztwór soli kuchennej w naczyniu, drut miedziany, łyżka aluminiowa, kubek plastikowy, kryształki soli kuchennej.

 

Ocena pracy:

Zad. 1

Opowiadanie punktujemy od 0 do 3 pkt. Za dowcip, pomysł i wykorzystanie zjawisk elektrostatycznych.

Zad. 2

Zaprojektowanie doświadczenia, wykonanie, opis i wynik – razem 4 pkt.

Zad. 3

Rozwiązanie krzyżówki i poprawne zapisanie hasła – 2 pkt.

Zad. 4

Zaprojektowanie i wykonanie doświadczenia, odpowiednie wnioski – 6 pkt.

Zad. 5

Ułożenie rozsypanki i poprawne nazwanie praw – 2 pkt.

Zad. 6

Wpisanie poprawnie do tabelki więcej niż połowy ciał – 2 pkt.

Poprawna definicja przewodnika elektryczności – 1 pkt.

Proponowana ocena:

17-20 pkt. –bdb

13-16 pkt. –db

9-12 pkt. –dst

5-8 pkt. –dop

Proponuję również doliczać grupie (+5 pkt.) lub odejmować (-5 pkt.) za kulturę pracy.