Nasze serwisy: EduAlert, Studia, Biolog.pl, GMO    Google

 Stwórz kontoStrona główna | Publikacje | Aktualności | Top 10  

Menu
· Strona główna
· Publikacje
· Aktualności
· Programy edukacyjne
· Top 10
· Archiwum
· Kontakt
· Szukaj

Sponsorzy

Konkursy
opis

Aktualności w biolog.pl
·Projekt Natura 2000 - Pozytywna Inspiracja
·Galeria Festynu Nauki w Krakowie 2014 - dzień pierwszy
·UROCZYSTE OTWARCIE FESTIWALU NAUKI W KRAKOWIE
·Uniwersytet Warszawski najlepszą uczelnią w Polsce!
·Dzisiaj pierwszy dzień Festiwalu Nauki w Krakowie 2014
·genETYCZNE gry
·Kolejna V edycja przyrodniczych spacerów po Krakowie!
·BIOLOG.PL zaprasza na XIV OGÓLNOPOLSKIE DNI OWADA
·Ekokrok z Fundacją Roca - głosowanie na najlepsze filmy Festiwalu We ART Water
·Konkurs: Pies w wielkim mieście

przeczytaj więcej...

Korepetycje

Dodaj własne ogłoszenie w portalu " korepetycje".
(Największa polska baza korepetytorów)


Reklama

  
AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA ORAZ RACJONALNE ODŻYWIANIE DROGĄ DO ZACHOWANIA ZDROWIA I PIĘKNEJ SYLWETKI




Magdalena Zalewska


PROGRAM PROMOCJI ZDROWIA
TYTUŁ: AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA ORAZ RACJONALNE ODŻYWIANIE DROGĄ DO ZACHOWANIA ZDROWIA I PIĘKNEJ SYLWETKI

I. IDENTYFIKACJA PROBLEMU:

Ruch to najważniejszy po odżywianiu czynnik determinujący zdrowie. „W doskonaleniu autosystemów regulacyjnych organizmu stawiany jest bezsprzecznie na pierwszym miejscu. Aktywność ruchowa jest czynnikiem modelującym w sposób najbardziej korzystny stan morfologiczny i funkcjonalny organizmu, a także kształtującym cechy psychiczne (Kasperczyk 2000).

Przemiany cywilizacyjne, szczególnie rozwój przemysłu w XIX wieku sprawiły, że młodzi ludzie stali się wygodni, a współczesne warunki życia przyczyniają się do coraz większego jego unieruchomienia. Wielogodzinna praca siedząca (nauka, komputery, internet), lub o niewielkim nakładzie wysiłku fizycznego pozbawia człowieka konieczności używania własnych i tak słabo rozwiniętych mięśni.

„Codzienna aktywność fizyczna dzieci i młodzieży jest na ogół zbyt niska pod względem intensywności i zbyt mała objętościowo, by znacząco kształtować funkcje układu krążeniowo – oddechowego (...)” (Drabik 1994).

W związku z powyższym trudno się dziwić, że taka aktywność fizyczna szczególnie przed okresem dojrzewania oraz po jego zakończeniu nie oddziałuje w znaczący sposób na wydolność fizyczną dzieci, a także na powysiłkową i spoczynkową częstość skurczów serca, uważaną za wczesny efekt ćwiczeń wytrzymałościowych.

„Dopiero odpowiednia intensywność, częstotliwość i długotrwałość aktywności fizycznej może istotnie i pozytywnie korelować z pułapem zużycia tlenu, stężeniem HDL, negatywnie zaś z ciśnieniem skurczowym krwi, tętnem spoczynkowym, z tkanką tłuszczową” (Drabik 1994).

Czynniki ryzyka choroby wieńcowej u dzieci i młodzieży dotyczą najczęściej lipidów krwi, ciśnienia tętniczego krwi, stopnia otłuszczenia ciała oraz małej aktywności fizycznej.

„Wiele badań wskazuje, że proces miażdżycy rozpoczyna się w dzieciństwie i postępuje wraz z wiekiem. Istnieje dowód na wpływ poziomu cholesterolu w dzieciństwie na występowanie miażdżycy tętnic wieńcowych w wieku dorosłym:

*w krajach o wysokim spożyciu tłuszczów nasyconych i cholesterolu pokarmowego, dzieci i młodzież mają wyższe poziomy cholesterolu we krwi,

*większość dzieci z najwyższymi poziomami cholesterolu ma również 20 lat później najwyższe jego stężenie,

*badania pośmiertne wykazują, że wczesne zmiany miażdżycowe w tętnicach wieńcowych mają często początek w dzieciństwie i w wieku młodzieńczym.

*poziom cholesterolu we krwi koreluje z rozległością wczesnych zmian miażdżycowych w aorcie i w tętnicach wieńcowych u młodzieży i młodych dorosłych” (Cybulska 1993).

Zatem „najważniejszy mechanizm profilaktyczny przeciw chorobie wieńcowej, wynikający z regularnej, typu wytrzymałościowego, aktywności fizycznej wiąże się prawdopodobnie z redukcją złóż tłuszczu i masy ciała” (Drabik 1994).

„Aktywność fizyczna to każdy ruch spowodowany pracą mięśni szkieletowych, którego wynikiem jest wydatek energetyczny. Wydatek ten może zawierać się w skali od małego do bardzo dużego. Aktywność fizyczna to inaczej obciążenie fizyczne któremu poddawana jest osoba podczas codziennej pracy, w czasie wolnym lub też łącznie” (Drabik 1994).

Według Krawańskiego natomiast „aktywność ruchowa to proces edukacyjny, którego najważniejszym elementem na gruncie kultury fizycznej nie jest usprawnianie, lecz uzyskanie nawyku ruchu” (Drabik 1996).

Howley i Franks przyjmują, że aktywność fizyczna odnosi się do ruchów ciała wykonywanych dzięki mięśniom szkieletowym i wymagających wydatku energetycznego na poziomie przynoszącym korzyści zdrowotne (Osiński 2003).

Zgodnie z definicją podaną przez Caspersena, Powella i Christensona „aktywność fizyczna to każdy ruch ciała wyzwalany przez mięśnie, który powoduje wydatek energetyczny” (Osiński 2003).

Freedson i Melanson podkreślają zaś, iż „aktywność fizyczna stanowi o zachowaniu człowieka i jako taka powinna być oceniana w realnych sytuacjach życiowych” (Osiński 2003).

Podejmowana systematycznie aktywność fizyczna (ruchowa), w istotny sposób wpływa na zachowanie, a także polepszanie (wzmacnianie) zdrowia człowieka.

Zachęcanie do aktywności fizycznej znaleźć można bowiem, jeśli nie wcześniej, już w IX wieku p.n.e.- ćwiczenia i masaż zalecane były wówczas do leczenia reumatyzmu. Grek Herodikus w V wieku p.n.e. swoją działalność terapeutyczną opierał przede wszystkim na intensywnych ćwiczeniach, Hipokrates ćwiczenia fizyczne zalecał nawet przy chorobach psychicznych, Heriofilus, Eristratus oraz Asklepiades zalecali swoim pacjentom długie spacery i bieganie (Drabik 1996).

Arystoteles twierdził, iż jakość zdrowia cielesnego zależy od stopnia w jakim poświęcamy się gimnastyce, natomiast w przypadku zaniedbania ćwiczeń człowiek podupada na zdrowiu.

W średniowieczu do nauk starożytnych odwoływali się Arabowie, którzy uważali ćwiczenia fizyczne za panaceum, pomocne w spalaniu złych produktów przemiany materii. Petrarka w swoim pamflecie „Przeciwko pewnemu lekarzowi” zalecał ćwiczenia fizyczne „jako naturalne remedium w przeciwieństwie do lekarstw, które zatruwają ciało” (Darbik 1996).

Leon Alberti (XV wiek) w swoim dziele „O rodzinie“ podkreślał wszechstronny wpływ ćwiczeń fizycznych, które miały stymulować układ krążenia oraz adaptować układ nerwowy.

W XVI wieku swoje myśli o znaczeniu aktywności fizycznej dla zdrowia wypowiadał Hieronim Mercurialis. Według niego szczególnie doniosłą rolę odgrywały ćwiczenia fizyczne w życiu osób prowadzących sedenteryjny tryb życia, a za takich uważał więźniów oraz naukowców.

Wielkim orędownikiem i propagatorem ćwiczeń fizycznych dla zdrowia, w Polsce, był Wojciech Oczko.

Również Największy Autorytet Współczesnego Świata – Ojciec Święty Jan Paweł II, pokazywał swym życiem, że o zdrowie nie wystarczy się tylko modlić. Rozumiał, jak mało kto, że „w realnej posłudze miłości trzeba nie tylko mieć zdrowie, ale – chcieć je umacniać, a także realnie pomnażać” (Pawłucki 2005). I tak też czynił. Paradoksem jest natomiast, iż troską otaczał zdrowie do momentu, gdy ono samo pozwalało mu na to. Wielu kardynałów uważało, iż Ojcu Świętemu nie przystoi taka ekspresja ruchowa. Innego zdania był sam Papież Jan Paweł II. Według niego Ojcu Świętemu nie przystoi nie troszczyć się o zdrowie poprzez np. jazdę na nartach, długie wędrówki czy spacery.

Według znakomitego ortopedy A. Singera – ruch odgrywa wielką rolę w życiu każdego człowieka. Twierdził on, iż „ruch jest życiem, a życie jest ruchem (...), od ruchu nasze życie się zaczyna i na nim się kończy”(Starosta 1995). Istnieje długa droga pomiędzy pierwszym, a ostatnim ruchem i jest ona tym dłuższa, im bardziej aktywny tryb życia prowadzi człowiek oraz im dłużej trwał jego życie.

W podobny sposób związek życia z ruchem pojmowali przedstawiciele innych dziedzin nauki. Filozof A. Schopenhauer mówił, iż „życie polega na ruchu i ruch jest jego istotą” (Starosta 1995). Arystoteles podobnie jak Senger stwierdził, iż „Ruch jest życiem”.

N. Amosow, znany ekspert z dziedziny medycyny, twierdził, iż „człowiek posiada duże rezerwy, które pozwalają mu aż dziewięciokrotnie zwiększyć wydolność płuc, serca, czynność nerek oraz moc mięśni. Aby jednak nie dopuścić do utraty tych rezerw, należy systematycznie, przez całe życie podejmować aktywność ruchową” (Starosta 1995).

Badania przeprowadzone przez amerykańskich naukowców, wśród wykonujących ciężką pracę robotników portowych dowiodły, iż odpowiednio duży wysiłek fizyczny obniża poziom cholesterolu, będącego głównym sprawcą zawałów serca.

Wszelka działalność człowieka, bez względu na jej charakter (zawodowa, artystyczna, sportowa, codzienna), zawsze przejawia się w ruchu. Przejawia się on również, m.in. podczas oddychania, krwioobiegu, przemiany materii, czy też trawienia. Bez niego niemożliwe byłoby przemieszczanie się z miejsca na miejsce, przejawianie emocji, tworzenie oraz wszelka inna działalność.

Świadomość polskiego społeczeństwa dotycząca utrzymywania się na zadawalającym poziomie własnego zdrowia nie jest jednakowa u wszystkich ludzi. Z obserwacji wynika, iż dbałość o zdrowie nie jest priorytetem. Jest to związane z dość powszechnym brakiem wyobraźni, niedostatkiem wiedzy oraz brakiem czasu.

O ogromnej wartości zdrowia uświadamiamy sobie zazwyczaj wówczas, gdy je tracimy. N.Amosow stwierdził, iż to „rozwój cywilizacji przyczynił się do fizycznego osłabienia człowieka i utracenia przez niego psychicznej odporności na choroby”. Ten sam autor podkreśla również, że „najlepszym sposobem na wszelkie choroby nie jest leczenie ich, lecz zapobieganie im w aktywny sposób, poprzez nieustanną mobilizację ochronnych sił organizmu oraz wzmacnianie jego zdolności do obrony” (Starosta 1995).

Każdy człowiek jest „kowalem swego losu”, odnosi się to również do naszego zdrowia. Odpowiednio dozowany wysiłek fizyczny to najlepszy, naturalny „lek” pozwalający zachować zdrowie, a w przypadku jego utraty odzyskać oraz wzmocnić. Doskonalenie sprawności funkcjonowania układu nerwowego jest równoznaczne ze wzmocnieniem fizycznym oraz psychicznym organizmu człowieka. Także Wiktor Dega dostrzega, iż „ruch jako lek nie ma substancji ani opakowania, a substancją tego leku jest pomysł zrodzony z nauki i doświadczenia. Przekazanie go choremu wraz z osobowością i sercem czyni ten lek niezastąpionym” (Starosta 1995).

Aktywność ruchowa wpływa doskonale na funkcjonowanie układu ruchu człowieka.

Problem bólów krzyża ma obecnie cechy choroby społecznej, dlatego wczesne wykrycie przyczyn oraz właściwa profilaktyka pozwalają na zmniejszenie częstości jego występowania. Dolegliwości bólowe mogą pojawić się po długotrwałej pracy w pozycji siedzącej czy pochylonej, wielogodzinnej jeździe samochodem, po wyjściu z kina, mogą też powstać nagle podczas dźwignięcia ciężaru, gwałtownego ruchu tułowia lub raptownych szarpnięć.

„Przystosowanie się człowieka do nowego trybu życia we współczesnej cywilizacji prowadzi do przeciążeń w dolnym odcinku kręgosłupa z równoczesnym osłabieniem elementów dynamicznych, które stanowią fizjologiczna barierę w tej części ciała (Jatczak 2002).

Ruch i ćwiczenia fizyczne jako bodźce naturalne oddziałują na cały organizm, wpływając korzystnie na czynność wszystkich narządów. Powszechnie stosowane ćwiczenia fizyczne kręgosłupa mają charakter profilaktyczny, gdyż nie dopuszczają do występowania większych zniekształceń i zapobiegają pojawieniu się bólów kręgosłupa wywołanych przedwczesnym powstawaniem zmian zwyrodnieniowych.

Zadaniem profilaktyki jest zatem kształtowanie umiejętności i nawyku dbania o prawidłową postawę ciała, oraz wyrobienie nawyku regularnej aktywności ruchowej.

Jest to bardzo ważne zważywszy, iż liczba osób cierpiących na bóle kręgosłupa wzrasta w szybkim tempie, a także z uwagi na to, że dość szybko obniża się wiek powstawania dolegliwości bólowych ze strony kręgosłupa. Swoistego rodzaju „plagą” wśród młodych ludzi są również wady postawy- „posiada je około 70% polskich dzieci” (Starosta 1995).

Sposób spędzania czasu wolnego ma zatem ważne znaczenie dla profilaktyki chorób przeciążeniowych kręgosłupa. Z tego względu konieczne jest popularyzowanie w społeczeństwie zasad biomechaniki częściej uprawianych zajęć sportowych, czy też określonych ćwiczeń. Chodzi o to, aby sport czy rekreacja były profilaktyką, a nie przyczyną zmian przeciążeniowych kręgosłupa.

Dzięki podejmowanej regularnie aktywności następuje obniżenie ciśnienia skurczowego i rozkurczowego, poprawia się kurczliwość serca, a także wydolność wysiłkowa, objawiająca się w niektórych przypadkach zmniejszeniem częstości bólów wieńcowych. Obserwuje się ponadto obniżenie poziomu „złego” cholesterolu (LDL- cholesterolu) oraz zwiększenie jego „dobrej” frakcji (HDL- cholesterolu). Nierzadko, realizowana w konsekwentny sposób, aktywność fizyczna, przyczynia się do spowolnienia tętna (u osób ze zwiększonym tętnem spoczynkowym). Natomiast, u osób zaadoptowanych do wysiłku, tętno powysiłkowe szybciej powraca do wartości spoczynkowej.

Zawał serca jest finalnym zjawiskiem długiego procesu. „Po raz pierwszy dowiodły tego sekcje zwłok żołnierzy Stanów Zjednoczonych poległych w Korei, gdzie 77% spośród nich (średnia wieku 22 lata) miała zaawansowaną arteriosklerozę w naczyniach wieńcowych”(Drabik 1996).

Z powyższych danych wynika, iż chroniczne choroby i ułomności wieku średniego i starczego zaczynają się już w młodości. Oznacza to, że skuteczność zapobiegania im uzależniona jest od momentu jego rozpoczęcia.

Ludzki organizm został niejako „zaprogramowany” do zwiększonej aktywności fizycznej. Współcześni mieszkańcy Ziemi powinni brać przykład ze swych przodków żyjących w czasach odległych, bowiem potrzeba biologicznego przetrwania (physical activity for survival) – dzięki samodzielnie zdobywanemu pożywieniu, a także zdobywania partnera do rozrodu, wymagała od nich intensywnych wysiłków i zależała od sprawności ciała. Z czasem człowiek zaczął się uwalniać od aktywności ruchowej wymuszonej prawami natury. Możliwości człowieka w zakresie zaspokojenia głodu i popędu seksualnego przestały zależeć od sprawności ciała. Ponieważ większość czynności produkcyjnych przejęły maszyny, aktywności fizycznej wymagają głównie zachowania sportowo – rekreacyjne.

Jednym z niekorzystnych efektów postępu cywilizacyjnego, którego efektem jest ograniczona aktywność fizyczna, jest otyłość, która stwarza zagrożenie dla człowieka nie tylko dlatego, że sama stanowi jednostkę chorobową, lecz także dlatego, że zwiększa ryzyko powstania innych chorób, np. cukrzycy, choroby wieńcowej, nadciśnienia tętniczego, czy też nowotworów przewodu pokarmowego.

Uważa się, że „otyłość jest skutkiem fizjologicznej adaptacji do wysokiego spożycia tłuszczów (energii) połączonego z małą aktywnością fizyczną” (Drzewoski 2004).

Masa ciała, poza wiekiem, jest najważniejszym czynnikiem wpływającym na wysokość ciśnienia tętniczego krwi. Korzyści odnoszone z normalizacji masy ciała są wielostronne: dochodzi do obniżenia ciśnienia, a także poprawy profilu lipidowego. „U dzieci i młodzieży redukcja masy ciała o 1 kg powoduje średnio redukcję ciśnienia tętniczego o 1,6/1,3 mmHg (Sadowski 1994).

Ruch, aktywność fizyczna, spełnia zatem w życiu ludzi otyłych wielką rolę. „Powoduje zwiększenie wydatku energetycznego, eliminuje niekorzystne zmiany patofizjologiczne stwierdzone w otyłości, takie jak: zwiększona lepkość krwi, wzrost ciśnienia tętniczego i naczyniowych oporów obwodowych, obniżenie rezerw adaptacyjnych układu sercowo-naczyniowego i upośledzenie wentylacji płuc” (Kuński 1987).

W ostatnim dziesięcioleciu nastąpił jednak gwałtowny spadek aktywności fizycznej w życiu człowieka. „Podczas gdy jeszcze na początku ubiegłego wieku około 90% energii wydatkowanej przez ludzi w czasie pracy przypadało na pracę mięśni, dzisiaj, w krajach wysoko rozwiniętych, wskaźnik ten wynosi od 1 do 10%. Równocześnie zaczęła systematycznie rosnąć zapadalność na choroby układu krążenia i przemiany materii. Dzisiaj u około 70% dorosłych mieszkańców krajów zamożnych stwierdza się występowanie tzw. zespołu metabolicznego w postaci nadwagi, nadciśnienia i cukrzycy” (Grabowski 2005).

Ruch może być cudownym lekiem na wszystko, swoistego rodzaju „eliksirem młodości”. Aktywność fizyczna pozwala nam przeżyć życie w dobrej fizycznej i psychicznej formie (kondycji), bez zmarszczek, z burzą włosów na głowie, w pełni sił. Dzięki niej na długo pozostajemy młodzi.

Naukowcy nie mają wątpliwości, że regularnie podejmowana aktywność fizyczna i umysłowa, odpowiednia dieta, badania profilaktyczne są w stanie przedłużyć młodość poza jej biologiczny czas. Problem tkwi jednak w umiejętności narzucenia sobie dyscypliny, zwłaszcza, że wokół czyha na nas tyle pokus. Z reguły to, co najprzyjemniejsze, jest niezdrowe. Mimo to, wprowadzenie w życie pewnych ograniczeń, zdecydowanie się opłaca.

Nikt nie zachęca do katowania się godzinami na siłowni, ale regularne uprawianie ćwiczeń przynajmniej przez 20 – 60 minut dziennie – 3 razy w tygodniu pozwoli zachować dobrą postawę i samopoczucie przez całe życie.

Znaczna część naszego społeczeństwa, również młodzież, z niechęcią ustosunkowuje się do jakiejkolwiek aktywności fizycznej. Ludzie ci nie mają świadomości, iż wraz z wiekiem ubywa masy mięśniowej, przybywa zaś masy „tłuszczowej”. Nasila się również proces wiotczenia mięśni, zmniejsza tempo metabolizmu, zwiększa zaś tendencja do odkładania tkanki tłuszczowej. Powoduje to dalszy spadek ogólnej sprawności fizycznej i wydolności organizmu. Jeśli dodamy do tego nieprawidłowe odżywianie się, to droga do różnego rodzaju schorzeń wydaje się wyjątkowo prosta.

O ile w porę nie zareagujemy i nie zaczniemy temu przeciwdziałać, to wcześniej czy później wszystko co złe (np. arterioskleroza), zacznie dawać o sobie znać. Najbardziej efektywnym sposobem zapobiegania skutkom hipokinezji, jest jej odwrotność, czyli aktywność fizyczna, np. w postaci ćwiczeń siłowych i wydolnościowych. W porównaniu do innych dyscyplin sportu umożliwiają one nie tylko w miarę szybkie odzyskanie masy mięśniowej, lecz także sukcesywne zwiększanie tej masy – kosztem tkanki tłuszczowej.

Zgodnie z maksymą starożytnych Greków „Nie przestajemy ćwiczyć, dlatego że się starzejemy, ale starzejemy się dlatego, ze przestajemy ćwiczyć”.

Nie można również pominąć wpływu ćwiczeń fizycznych na sferę zdrowia psychicznego. Pod wpływem wysiłku fizycznego wydzielają się bowiem substancje z grupy opiatów (endorfiny, enkefaliny), które nie tylko uzależniają w sposób pozytywny od aktywności fizycznej, ale mają działanie poprawiające, w naturalny sposób, samopoczucie oraz zwiększają tolerancję organizmu na stres.

W dzisiejszych czasach bardzo popularne są medytacje oraz ćwiczenia jogi, które pozwalają odprężyć ciało i wyciszyć umysł po nierzadko morderczym wysiłku, a także pomagają wzmocnić zdrowie, a nawet wydłużyć życie.

Również żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia w szkole. Przemawia za tym wiele powodów, a do najważniejszych należą: wysokie współczynniki zgonów spowodowanych metabolicznymi chorobami cywilizacyjnymi, wzrost uzależnienia młodzieży od alkoholu, tytoniu czy też innych używek. Należy również pamiętać, iż jedynie prawidłowo skomponowana dieta umożliwia człowiekowi prawidłowe funkcjonowanie w różnych warunkach i stanach fizjologicznych. Dlatego też podstawowe zadania szkoły w zakresie „zdrowego” żywienia powinny w głównej mierze koncentrować się na przedstawianiu zasad żywienia w profilaktyce chorób cywilizacyjnych, zasad komponowania zbilansowanej diety, a także zasad pakowania żywności podczas zakupów, jej przechowywania oraz obróbki.

Zatraciliśmy intuicyjną wiedzę na temat jak się odżywiać, co jest dla nas dobre, a co złe. Musimy się tego na nowo uczyć.

Żywność bezpieczna dla zdrowia i prawidłowe żywienie należą do najważniejszych czynników środowiskowych kształtujących stan zdrowia człowieka od momentu jego poczęcia do późnej starości. Dlatego też znajomość zasad racjonalnego żywienia i ich realizacja posiadają zasadnicze znaczenie dla każdego człowieka. Nauczanie tych zasad i ich realizacja w praktyce winno odbywać się w domu rodzinnym, w przedszkoli i szkole. Nawyki żywieniowe kształtowane u dzieci do 15. roku życia ulegają w późniejszych okresach tylko niewielkim modyfikacjom.

Według Hipokratesa „pożywienie powinno być lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem”. Niestety wśród ludności Polski wiele chorób powstaje właśnie na tle wadliwego żywienia. Należą do nich choroby układu krążenia, wiele rodzajów nowotworów, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość, próchnica zębów. Inne, które są najczęściej wynikiem niedoborów żywieniowych, to powiększenie tarczycy, które u dzieci przybiera postać wola endemicznego, niedobory wysokości i masy ciała, opóźnienie w rozwoju fizycznym, niedokrwistość z niedoboru żelaza, osteoporoza u kobiet po okresie menopauzy.

Podstawowe błędy żywieniowe popełniane przez Polaków wynikają z: nadmiaru zjadanego pożywienia oraz niedostatecznej jego ilości w dziennej racji pokarmowej bądź złego zestawienia produktów i racji pokarmowej, prowadzące do niezbilansowania ilości składników odżywczych zawartych w pożywieniu.

Do najważniejszych wad o charakterze jakościowym, według Szponara, należą: niskie upowszechnienie karmienia piersią dzieci w 1. roku życia, nieregularne spożywanie posiłków, zjadanie ich w pośpiechu i stanach dyskomfortu emocjonalnego, niewłaściwa temperatura zjadanych potraw, spożywanie żywności zanieczyszczonej substancjami szkodliwymi dla zdrowia lub zakażonej patogenami (Szponar 1993).

Nadkonsumpcja sprowadza się do spożywania większej ilości pożywienia, aniżeli wynika to z zapotrzebowania fizjologicznego organizmu. Dotyczy to szczególnie: zbyt dużej ilości energii pobieranej z pożywieniem, zbyt wysokiej ilości zawartej w pożywieniu energii pochodzącej z tłuszczów, nadmiar tłuszczów zawierających jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Towarzyszy temu zazwyczaj wysoka zawartość cholesterolu w pożywieniu.

W diecie dzieci i młodzieży przeważa tak zwane „śmieciowe jedzenie”, to jest: chipsy, frytki, hamburgery, słodycze.

Szkodliwe są zatem wszelkie nadmiary i jednostronność w diecie. Podstawą jest spożywanie urozmaiconych produktów żywnościowych, dzięki czemu ich natura i właściwości odżywcze wzajemnie się uzupełniają i wzmacniają. Składniki odżywcze, takie jak białka, tłuszcze, węglowodany, sole mineralne i witaminy nie występują oddzielnie i tak też nie mogą być spożywane.

Zatem najczęściej popełniane błędy żywieniowe to zbyt niskie spożycie mleka i jego produktów, np. serów, jogurtów, a także warzyw i tłuszczów pochodzenia roślinnego. Zdecydowanie wyższa niż zalecana w Polsce jest konsumpcja tłuszczów ogółem przy jednocześnie zbyt niskim olejów: sojowego, słonecznikowego, rzepakowego niskoerukowego oraz margaryn z ich udziałem. Zbyt wysokie zaś jest spożycie mięsa i jego przetworów.

Ponieważ choroby i ułomności wieku średniego i starczego zaczynają się już w młodości, zapobieganie im, aby było skuteczne, musi rozpoczynać się w dzieciństwie i w wieku młodzieńczym. Zatem odpowiedzią na nasze bieżące potrzeby zdrowotne będzie prewencja, nie zaś leczenie.

II.

1. CEL GŁÓWNY

Podniesienie poziomu wiedzy uczniów dotyczącej wpływu aktywności fizycznej na zdrowie oraz poznanie zasad racjonalnego odżywiania

2. CELE SZCZEGÓŁOWE

Uczniowie potrafią:

Objaśnić zasady zdrowego żywienia

Przestrzegać w praktyce zasad zdrowego żywienia

Uwzględniać w codziennym jadłospisie posiłki zawierające warzywa i owoce

Dokonać prezentacji utworzonych przez siebie piramid zdrowego żywienia

Wykonać drugie śniadanie z zachowaniem zasad zdrowego żywienia

Dokonać samooceny własnego sposobu odżywiania

Rozróżniać produkty „ zdrowe i niezdrowe”

Ułożyć harmonogram spożywania posiłków w ciągu doby

Określić jakie znaczenie dla ich zdrowia ma regularne spożywanie posiłków

Zaprezentować i przekazać zdobytą wiedzę

Ułożyć własny trening zdrowotny

III. ZADANIA PROGRAMU

1) Dostarczenie informacji :

a) o zależności między rodzajem diety a skutkami zdrowotnymi (tj. występowanie chorób układu krążenia: choroby niedokrwiennej serca, miażdżycy tętnic, a także chorób metabolicznych, np. otyłości i cukrzycy

o sposobach modyfikacji rodzaju odżywiania

2) Zwiększenie dostępności do zdrowej żywności: niskotłuszczowej (o małej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych), wysokobłonnikowej, oraz z dużą zawartością witamin

3) Przedstawienie zalet diety śródziemnomorskiej

3) Inicjacja współpracy z lekarzami o różnych specjalnościach: diabetolog, kardiolog, internista

4) Wyłonienie wśród młodzieży osób z nadwagą i otyłością, oraz z nadciśnieniem tętniczym krwi

5) Przedstawienie uczniom zasad treningu zdrowotnego oraz korzyści wynikających z jego uprawiania

6) Przekonanie młodzieży o celowości modyfikacji sposobu odżywiania, aby zmniejszyć ryzyko powstania otyłości i chorób układu krążenia w wieku starszym

IV. ADRESACI PROGRAMU: młodzież szkoły ponadgimnazjalnej

V. SOJUSZNICY PROGRAMU:

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Kłodzku

Niepubliczny ZOZ – Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych – Kłodzko

NZOZ „Salus” – Kłodzko

NZOZ Przychodnia Lekarska „Ekulap” – Kłodzko

Burmistrz Miasta Kłodzka

Starostwo Powiatowe w Kłodzku – Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej

Ośrodek Sportu i Rekreacji w Kłodzku

Ośrodek Sportu i Rekreacji w Słupcu

Spółdzielnia Mleczarska w Kłodzku

Gazeta „Euroregio Glacensis”

VI. CHARAKTERYSTYKA POPULACJI: środowiska społecznego i fizycznego

Diagnoza społeczna

1) Dane demograficzne mieszkańców Kłodzka:

Liczba mieszkańców Kłodzka to 29.799,

Ludność powiatu kłodzkiego – załącznik A

Zgony w latach 2002 – 2004 wg płci i powiatów – załącznik B

Gęstość zaludnienia – 1192 mieszkańców na km2,

Utrzymuje się ujemny przyrost naturalny (-122),

Saldo migracji wynosi (-77)

2) Dane społeczno – ekonomiczne:

Kłodzko na tle gminy plasuje się na pierwszym miejscu pod względem liczby bezrobotnych (ogółem 3027 bezrobotnych) – załącznik 1

3) Dane psychologiczno – kulturowe:

mieszkańcy Kłodzka, w dużym odsetku, preferują aktywny sposób spędzania czasu wolnego

wysoki wskaźnik palących dziewcząt i chłopców w bardzo młodym wieku

wzrostowa tendencja używania przez młodzież narkotyków (kokaina, marihuana), spożywania alkoholu oraz palenia papierosów

4) Dane o systemie opieki zdrowotnej

SPZOZ Kłodzko jest osobą prawną działającą na podstawie umowy o zakładach opieki zdrowotnej. Organem założycielskim Zespołu jest Rada Powiatu Kłodzkiego.

SPZOZ Kłodzko udziela świadczeń w zakresie:

Ambulatoryjnej opieki zdrowotnej

Leczenia stacjonarnego, specjalistycznego, porad ambulatoryjnych bez skierowania na wysokokosztochłonne badania laboratoryjne i diagnostyczne

Specjalistycznych porad ambulatoryjnych

Medycyny szkolnej, medycyny pracy

Świadczeń lekarza stomatologa

Rehabilitacji medycznej

Pomocy doraźnej i pogotowia ratunkowego

Usług pielęgnacyjno – opiekuńczych

Istnieją następujące pracownie diagnostyki medycznej:

USG

EKG (wysiłkowe, HOLTEROWSKIE)

EEG

tomografii komputerowej

RTG

mammograficzna

cytologiczne

endoskopowa

punkt pomiaru ciśnienia tętniczego krwi

punkt szczepień

pracownia serologiczna

centralne laboratorium

Pogotowie ratunkowe obejmuje swoim zasięgiem cały powiat kłodzki. Świadczenia udzielane są całodobowo.

Podpisane umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia posiadają również: Przychodnia Lekarska „Salus”, Przychodnia Lekarska „Eskulap”, przychodnia lekarska podległa pod SPZOZ Kłodzko, Przychodnia „Kolejowa”, Praktyka Lekarzy Rodzinnych x2

oddziały szpitalne w szpitalach ogólnych i psychiatrycznych w województwie dolnośląskim – załącznik 2

5) Dane środowiska naturalnego

stan zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego (stężenie: dwutlenku siarki, dwutlenku azotu za rok 2005 – załącznik 3

zawartość fosforu, potasu i magnezu, a także azotu mineralnego w glebach badanych powiatów na terenie Dolnego Śląska – załącznik 4

w powiecie kłodzkim występuje 31 – 40% gleb o odczynie bardzo kwaśnym; przy odczynie kwaśnym, który nie jest korzystny dla roślin, maleje przyswajalność makro- i mikroelementów, wzrasta natomiast koncentracja metali ciężkich; w celu utrzymania potencjalnej żyzności i urodzajności gleb należy podnieść wartość odczynu; w powiecie kłodzkim aż 61 – 80% gleb wymaga wapnowania

na obszarze wokół Fabryki Armatury Przemysłowej „ZETKAMA” S.A. w Kłodzku stwierdzono przekroczenie średnich wartości fluoru rozpuszczalnego, spotykanego w poszczególnych gatunkach gleb (37,5% próbek)

Rzeka Nysa Kłodzka w swym górnym biegu przepływa przez tereny górzyste, o charakterze turystyczno – wypoczynkowym. Nysa Kłodzka zbiera wody z obszarów ochrony przyrodniczej, takich jak: Park Narodowy Gór Stołowych, Śnieżnicki Park Krajobrazowy, Góry Bystrzyckie i Bardzkie. Na terenie Kotliny Kłodzkiej, w części stanowiącej zlewnię rzeki, zlokalizowane są cztery miejscowości uzdrowiskowe regionu: Duszniki Zdrój, Polanica Zdrój, Lądek Zdrój oraz Długopole Zdrój, a także miejscowości turystyczne, np. Międzylesie i Międzygórze. W zlewni rzeki znajdują się również takie miejscowości, jak: Bystrzyca Kłodzka, Kłodzko, Bardo, Ząbkowice Śląskie, Złoty Stok, w których funkcjonują zakłady różnych branży przemysłowych. Zlewnię rzeki stanowią również tereny rolnicze, np. w okolicach Ząbkowic Śląskich. Rzeka Nysa Kłodzka jest odbiornikiem nieczystości z oczyszczalni ścieków w Miedzylesiu, Bystrzycy Kłodzkiej, Kłodzku i Bardzie

Wskaźniki bakteriologiczne badanej wody w rzece Nysa Kłodzka przekraczają wartości pożądane. Mieszczą się natomiast w zakresie wartości dopuszczalnych (tabela 1).

Tabela 1

Liczba bakterii w 100 ml

Wynik

Wartości pożądane

Wartości dopuszczalne

E.coli

500

do 100

do 1000

grupa coli

3000

do 500

do 10 000

paciorkowiec kałowy

380

do 100

do 400

salmonella w 1000 ml

nieobecna

nieobecna

nieobecna

6) Dane środowiska pracy, nauki i wypoczynku

W Kłodzku istnieje: 9 szkół podstawowych (nr: 1, 2, 3, 5, 6, 7, a także Szkoła Zbiorcza, Szkoła Społeczna, Szkoła Alternatywna ), 3 szkoły gimnazjalne (Gimnazjum nr 1, Gimnazjum nr 5, Gimnazjum Społeczne), oraz 5 szkół ponagimnazjalnych (Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Bolesława Chrobrego, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 – tzw. „BUDOWLANKA”, Kłodzka Szkoła Przedsiębiorczości, Liceum Prywatne, Liceum Alternatywne)

Kłodzka Szkoła Przedsiębiorczości (dawny Zespół Szkół Zawodowych) jest największą szkołą w powiecie kłodzkim. Uczęszcza do niej 1260 uczniów, którzy uczą się w 50 klasach o różnych specjalnościach (Liceum Ogólnokształcące – ogólne, językowe, informatyczne; Technikum: technik ekonomista, technik mechanik: obsługa i naprawa pojazdów samochodowych, technik żywienia i gospodarstwa domowego, technik hotelarstwa; Liceum Profilowane: profil ekonomiczno – administracyjny, p. mechatroniczny – mechanika z elektroniką, p. socjalny – ochrona zdrowia i opieka społeczna, p. zarządzanie informacją; Zasadnicza Szkoła Zawodowa: zawód – wielozawodowa dla pracowników młodocianych: sprzedawca, fryzjer, piekarz, cukiernik, lakiernik, elektromechanik, i inne; zawód: kucharz małej gastronomii, zawód: mechanik pojazdów samochodowych). Na bazę szkoły składają się: 4 budynki, w których mieszczą się 54 klasy oraz pracownie specjalistyczne: 4 komputerowe, 1 techniczna, pracownia samochodowa, 2 warsztaty mechaniczne (tokarki, szlifierki – obróbka ręczna), maszynopisanie, 3 gastronomiczne, internat (66 miejsc). Kadra pedagogiczna KSP składa się ze 110 nauczycieli

Teren Ośrodka Sportu i Rekreacji w Kłodzku jest miejscem wypoczynku i rekreacji mieszkańców miasta. W skład kompleksu obiektów sportowych, zajmujących łącznie powierzchnię 10 ha, którymi zarządza OSiR wchodzą: boisko do piłki nożnej z nawierzchnią trawiastą, boisko do piłki nożnej z nawierzchnią sztuczną, 2 boiska do piłki plażowej, 2 boiska asfaltowe do gry w piłkę siatkową, 2 boiska do gry w piłkę koszykową, 4 korty tenisowe, place zabaw dla dzieci, miasteczko ruchu drogowego, plac do jazdy na łyżworolkach z 10 – metrową rampą, basen otwarty + brodzik, siłownia, a także pełnowymiarowa hala widowiskowo – sportowa. Najbardziej urokliwym miejscem do odbywania długich spacerów są promenady wzdłuż Nysy Kłodzkiej

Dane epidemiologiczne

Zachorowania na choroby przenoszone drogą płciową – załącznik 5

VII SPOSÓB REKRUTACJI DO UDZIAŁU W PROGRAMIE

Do udziału w programie zaproszeni zostaną uczniowie klas I oraz II Kłodzkiej Szkoły Przedsiębiorczości.

Głównym koordynatorem programu jest pielęgniarka szkolna.

Jedną z metod informowania uczniów o programie są plakaty, rozwieszane na terenie całej szkoły.

VIII DIAGNOZA WYJŚCIOWA

Wadliwa dieta oraz ograniczona aktywność fizyczna są czynnikami ryzyka w złożonej etiologii tzw. metabolicznych schorzeń cywilizacyjnych. Na liście chorób dietozależnych obok schorzeń układu sercowo – naczyniowego znajdują się także otyłość cukrzyca insulinozależna, osteoporoza, przewlekłe zaparcia i inne. Prawidłowe żywienie połączone z regularnie podejmowaną aktywnością fizyczną są kluczowymi czynnikami środowiskowymi warunkującymi optymalny rozwój oraz utrzymanie wysokiego potencjału zdrowotnego człowieka.

Dzięki uczestnictwie w programie Aktywność Fizyczna Oraz Racjonalne Odżywianie Drogą Do Zdrowia i Pięknej Sylwetki, młodzież pozna zasady racjonalnego odżywiania oraz przekona się o ogromnym wpływie aktywności fizycznej na zdrowie.

IX OGÓLNE INFORMACJE O PROGRAMIE

TERMIN REALIZACJI: 7 I 2006 – 1 VI 2006

LICZBA UCZESTNIKÓW: 250 osób (dziewczęta i chłopcy)

ILOŚĆ ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH DLA KAŻDEJ Z KLAS: 10x1h

ILOŚĆ ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH: 15 x 1h

X HARMONOGRAM PROGRAMU

FAZY I ETAPY

CZAS I MIEJSCE

ADRESACI

KOORDYNA-

TORZY

REALIZACJA

Faza 1 (wstępna)

7 styczeń 2006

Kłodzka Szkoła Przedsię-

Biorczości

uczniowie klas I i II

*lekarze rodzinni

*lekarze ortopedzi

*pielęgniarka szkolna

*pielęgniarki środowis-

kowe

Utworzenie następujących

punktów medycznych:

I stanowisko – pomiar ciśnienia tętniczego krwi oraz tętna przez lekarzy i pielęgniarki (7 stanowisk)

Informowanie uczniów o nadciśnieniu tętniczym i powikłaniach z nim związanych

II stanowisko – pomiar wysokości i masy ciała, a następnie obliczanie BMI (wskaźnika masy ciała) i porównanie go z normami zdrowej populacji (4 stanowiska)

III stanowisko – badanie postawy ciała (3 stanowiska)

IV stanowisko– wydawanie Kwestionariuszy Oceny Sprawności Psychofizycznej

Faza II

(długo-

falowa)

*kampania reklamowa

*badania specjalistyczne

(morfologia)

*wykłady

9 I 2006 –

29 IV 2006

KSP:

*gabinet pielęgniarki

*przychodnie lekarskie

*sale lekcyjne

szkolnej (pobieranie krwi)

*sale lekcyjne wykłady

* sala gimnast. oraz siłownia - zajęcia wychowania fizycznego

Uczniowie klas I i II

*pielęgniarka szkolna

*lekarze specjaliści jako prowadzący wykłady

*pielęgniarki środowis-

kowe

*lekarze rodzinni

1) Rozmieszczenie na terenie szkoły plakatów informacyjnych, oraz zamieszczenie artykułu o akcji w tygodniku Euroregio Glacensis

2) Pobieranie krwi przez pielęgniarkę szkolną – analiza dokonywana w centralnym laboratorium SP ZOZ Kłodzko

3) Możliwość badań morfologii, stężenia glukozy i cholesterolu we krwi oraz pomiaru ciśnienia w przychodniach lekarskich

4) Powyższe badania wykonywane będą od poniedziałku do piątku od 800-900 (uczniowie z wyznaczonych klas przychodzą na badanie w grupach 8 – osobowych, przed pierwszym posiłkiem)

5) Możliwość spotkań indywidualnych z lekarzem diabetologiem

6) Tematyka wykładów:

*Zasady racjonalnego żywienia

*Podstawowe błędy żywieniowe

*Różnorodność produktów spożywczych: piramida zdrowego żywienia

* Diety w życiu człowieka: zalety diety śródziemnomorskiej

*Znaczenie regularnego spożywania posiłków oraz skutki nieregularnego ich spożywania

*Rola zdrowego żywienia w profilaktyce chorób układu krążenia oraz chorób metabolicznych

*Formy zdrowego stylu życia: AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA A ZDROWIE

*Zasady treningu zdrowotnego

Wykłady odbywają się podczas zajęć godzin wychowawczych poszczególnych klas

Faza III

Stopniowe wdrażanie aktywności fizycznej

9 I 2006 –

29 IV 2006

KSP:

sale gimnast.,

siłownia, hala wielo-

funkcyjna

OSiR-u,

basen kryty w

Słupcu

*uczniowie klas I i II

*nauczyciele wychowania fizycznego

* instruktorzy

sportu i rekreacji

1) Bloki tematyczne realizowane na zajęciach wychowania fizycznego:

*Wydolność jako podstawowy miernik zdrowia

*Zapoznanie z metodami rozwijania wytrzymałości

* Zapoznanie z metodami rozwijania siły mięśniowej

* Poznanie metody stacyjnej, jako jednej z metod prowadzenia zajęć

*Pomiar reakcji organizmu na wysiłek fizyczny

* Porównanie treningu sportowego i treningu zdrowotnego – załącznik 8

*Zapoznanie z metodami rozwijania zwinności i gibkości

*Doskonalenie elementów technicznych gier zespołowych

2) Umożliwienie uczestnictwa w zajęciach pozalekcyjnych 2 razy w tygodniu: gry zespołowe

3) Wyjazdy na krytą pływalnię1x w tygodniu

Faza IV

(końcowa)

DZIEŃ SPORTU SZKOLNEGO

KSP:

1 VI 2006

sala gimnastyczna

*uczniowie klas I i II

*nauczyciele wychowania fizycznego

1) Zwinnościowy tor przeszkód

2) Mecze piłki koszykowej

3) Mecze halowej piłki nożnej

4) Mecze siatkówki

5) Turniej tenisa ziemnego

6) Wspinaczka po linie

7) Wręczenie upominków

XI MONITOROWANIE I OCENA REALIZACJI PROGRAMU

Sporządzenie przez lekarzy specjalistów oraz pielęgniarki comiesięcznych sprawozdań dotyczących przebadanych osób

Sporządzenie karty informacji dotyczącej przebiegu wykładów: liczba osób uczestniczących w spotkaniach, ocena atmosfery, ocena osób prowadzących, ocena warunków spotkania

Analiza wyników badań dokonana przez lekarzy specjalistów

Analiza Kwestionariuszy Sprawności Psychofizycznej

Realizacja programu przebiegała etapowo. Pierwszy etap był okresem przygotowawczym do pełnego wdrożenia programu, którego głównym celem było podniesienie poziomu wiedzy uczniów na temat wpływu aktywności fizycznej na zdrowie oraz zasad racjonalnego żywienia

Poszczególne fazy programu realizowane są zgodnie z założeniami

Realizację programu rozpoczęto 7 stycznia 2006 roku. W ciągu pięciu miesięcy udało się zrealizować z powodzeniem wszystkie zaplanowane zadania, a mianowicie:

Nawiązano kontakty z władzami miasta (Urząd Miasta, Starostwo Powiatowe); w wyniku podjętych działań władze samorządowe podjęły stanowiska o poparciu i współpracy przy realizacji programu AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA ORAZ RACJONALNE ODŻYWIANIE DROGĄ DO ZACHOWANIA ZDROWIA I PIĘKNEJ SYLWETKI, zobowiązując jednocześnie podległe im jednostki do propagowania tego programu

Nawiązano kontakty i współpracę z kierownictwem Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Kłodzku, Przychodni Lekarskich „Salus” oraz „Eskulap”, a także z właścicielami przychodni lekarzy rodzinnych. Efektem zaistniałej współpracy był cykl wykładów przeznaczonych dla młodzieży I i II klas Kłodzkiej Szkoły Przedsiębiorczości

Nawiązano kontakt z młodzieżą, propagując program AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA ORAZ RACJONALNE ODŻYWIANIE DROGĄ DO ZACHOWANIA ZDROWIA I PIĘKNEJ SYLWETKI podczas fazy wstępnej wdrażania programu. Oprócz popularyzowania wiedzy o zdrowym odżywianiu, stworzono młodzieży możliwość kontroli swego stanu zdrowia. Wykonywano pomiary:masy ciała, wysokości ciała oraz wskaźnika masy ciała (BMI), a także ciśnienia tętniczego krwi oraz postawy ciała. Wielu uczniów zakwalifikowano do grupy z I stopniem otyłości. Osoby te uświadomiły sobie, czasami po raz pierwszy, iż nawet w młodym wieku należy kontrolować swój stan zdrowia oraz podejmować systematyczną aktywność fizyczną w celu utrzymania prawidłowej masy ciała oraz kondycji psycho – fizycznej. Wypełnienie kwestionariusza pozwoliło zorientować się w jakim stopniu żywienie uczniów jest prawidłowe

Nawiązano współpracę z lokalną prasą „Euroregion Glacensis”. Gazeta opublikowała informację o realizowanym w mieście programie oraz streszczenia wykładów

XII EWALUACJA PROGRAMU

Ankieta ewaluacyjna – załącznik 7

Udało się osiągnąć bardzo cenną wartość jaką jest integracja środowiska społecznego (ludzi i instytucji) wokół realizacji programu.

Na szczególne podkreślenie zasługuje współpraca z samorządami, służbą zdrowia, które w ciągu pięciu miesięcy stały się partnerami współtwórcami programu, realnie wpływając na kierunki podejmowanych działań. Pośród wspólnych realizacji należy wymienić organizację badań w dniu 7 stycznia 2006 roku, serii wykładów, badań specjalistycznych.

Udało się, poprzez ankietę , ustalić sposób odżywiania młodzieży, a także formy spędzania czasu wolnego od zajęć.

Ankieta wyjściowa (Kwestionariusz Sprawności Psychofizycznej Ucznia) oraz badania profilaktyczne były podstawą do ustalenia właściwej diety dla młodzieży, u której stwierdzono I stopień otyłości.

Dzięki ankiecie ewaluacyjnej udało się uzyskać informacje o zmianach, jakie nastąpiły w życiu młodzieży biorącej udział w programie AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA ORAZ RACJONALNE ODŻYWIANIE DROGĄ DO ZACHOWANIA ZDROWIA I PIĘKNEJ SYLWETKI.

Spotkania (wykłady) prowadzone przez lekarzy specjalistów pomogły uczestnikom programu przekonać się o zbawiennym wpływie racjonalnego odżywiania oraz aktywności fizycznej na zdrowie. Młodzież, u której stwierdzono otyłość, znacznie ograniczyła spożycie tłuszczy nasyconych oraz cukrów prostych.

Uczniowie wykazali duże zainteresowanie i wyrazili chęć uczestniczenia w kolejnych etapach projektu.

XIII KOSZTORYS PROGRAMU

100 zł – plakaty

500 zł – Starostwo Powiatowe

1000 zł – Urząd Miasta w Kłodzku

Wykłady dietetyków pracowników Przychodni Lekarskiej „ Salus” oraz „Eskulap”opłacone przez dyrektorów tych przychodni

Spółdzielnia Mleczarska w Kłodzku ufundowała 250 jogurtów własnego wyrobu

300 zł – Gazeta „Euroregio Glacensis”

XIV BIBLIOGRAFIA

Cybulska B. (1993) Czy poziom cholesterolu we krwi w dzieciństwie ma znaczenie dla rozwoju miażdżycy?. Lider, 10, 10.

Demel M. (1992) Kultura fizyczna w aspekcie zdrowia. Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne, 2, 76-79.

Drabik J. (1994) Aktywność fizyczna a zdrowie. Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne, 1, 26-29.

Drabik J. (1996) Aktywność fizyczna w treningu zdrowotnym osób dorosłych. AWF, Gdańsk.

Drzewoski J. (2004) Otyłość – choroba przewlekła. Diabetyk, 1(99), 7-9.

Grabowski H. (2005) Powody, przejawy i uwarunkowania aktywności fizycznej człowieka i ich związek z wychowaniem fizycznym. Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne, 2, 9-11.

Jatczak S. (2002) Kształtowanie prawidłowej postawy ciała dla profilaktyki chorób przeciążeniowych kręgosłupa. Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne, 8-9, (2)-(3).

Kasperczyk T. (2000) Poziom sprawności i aktywności fizycznej a zdrowie. Nowa Medycyna, 108, 12, 88-90.

Kuński H. (1987) Ruch i zdrowie. PZWL, Łódź.

Osiński W. (2003) Antropomotoryka. AWF, Poznań.

Pawłucki A. (2005) Zdrowie i miłość. Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne, 6-7, 4-7.

RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2003 ROKU. BIBLIOTEKA MONITORINGU ŚRODOWISKA, WROCŁAW 2004.

Sadowski Z. (1994) Promocja zdrowia- szansa i konieczność. Promocja Zdrowia. Nauki Społeczne i Medycyna, 3-4, 15-35.

Starosta W. (1995) Znaczenie aktywności ruchowej w zachowaniu i polepszaniu zdrowia człowieka. Promocja Zdrowia. Nauki Społeczne i Medycyna, 5-6, 75- 86.

Wywiad z Dyrektorem Instytutu Żywności i Żywienia dr n. med. Lucjanem Szponarem. Lider (1993), 10, 3-5.

XV ZAŁĄCZNIKI

Załącznik A – Ludność w latach 2002 – 2004 w powiatach wg podziału miasto – wieś

Załącznik B – Zgony w latach 2002 – 2004 wg płci i powiatów

Załącznik 1 – Bezrobotni wg miast i gmin

Załącznik 2 – Oddziały szpitalne w szpitalach ogólnych i psychiatrycznych w województwie dolnośląskim

Załącznik 3 – Stężenie dwutlenku siarki na terenie Dolnego Śląska

Załącznik 4 – Zawartość przyswajalnego fosforu, potasu i magnezu w glebach użytkowych rolniczo w powiatach województwa dolnośląskiego

Załącznik 5 – Zachorowania na choroby przenoszone drogą płciową

Załącznik 6 – Kwestionariusz Oceny Sprawności Psychofizycznej Ucznia

Załącznik 7 – Ankieta ewaluacyjna

Załącznik 8 – Porównanie treningu sportowego i treningu zdrowotnego









(32833 odsłon)



Copyright © Kajet.pl & Biolog.pl
wykorzystano darmowe oprogramowanie PHP-Nuke GPL