Dorota Bernaś
PROGRAM: Zostań przyjacielem przyrody
dla kl. II - III
Tematyka ekologiczna jest niezwykle ważna w
kształtowaniu właściwych postaw wśród dzieci
i młodzieży. To jak będzie wyglądać nasza planeta
Ziemia zależy wszakże od postaw, jakie wpoimy
swoim wychowankom, podczas całego procesu
edukacji szkolnej.
Opracowała D. Bernaś
SPIS TREŚCI
strona
1. Diagnoza wstępna uzasadniająca potrzebę wprowadzenia programu...............3
2. Cel główny
programu........................................................................................3
3. Cele szczegółowe
programu.............................................................................4
4. Treści
programowe...........................................................................................6
5. Metody osiągania
celów.................................................................................12
6. Formy organizacyjne aktywności
dzieci........................................................12
7. Propozycja sposobu realizacji
programu........................................................13
8. Przewidziane korzyści dla uczniów wynikające z realizacji
program...........15
9.
Ewaluacja.......................................................................................................16
10. Uwagi
końcowe.............................................................................................16
11.
Bibliografia....................................................................................................17
1. Diagnoza wstępna uzasadniająca potrzebę
wprowadzenia programu.
Już od kilku lat w naszej szkole w dniu 22 kwietnia obchodzone jest Święto
Ziemi. Dzień ten był, co roku poświęcony dodatkowym pogadankom, inscenizacjom,
czy też tzw. akcji „Sprzątania Świata”. Dzieci, szczególnie z klas młodszych,
pomimo, że bardzo chętnie uczestniczą w tego typu akcjach nie zawsze rozumieją
potrzebę ochrony środowiska, dbania o czystość najbliższej okolicy czy chociażby
dokarmiania zwierząt w czasie zimy. Obserwując uczniów w okresie
kilkunastoletniego stażu pracy wiem, że drzemie w nich ogromny potencjał i chęć
niesienia pomocy słabszym. Stają się wtedy odpowiedzialni, potrzebni, mają
większe poczucie własnej wartości. Jeśli właściwie poprowadzimy proces
kształcenia i już od najmłodszych lat będziemy wpajać u dzieci poczucie
estetyki, troski o środowisko, opiekuńczości – odniesiemy korzyści nie tylko na
obecnym etapie kształcenia, lecz także w przyszłości, gdy to nasi uczniowie będą
decydować o sposobach gospodarowania zasobami naszej planety.
Szkoła powinna sprzyjać osiąganiu zdrowia i dobrego samopoczucia zarówno
fizycznego jak i psychicznego, zadowolenia i sukcesów na miarę możliwości
każdego ucznia. Specyficzne usytuowanie szkoły, w której pracuję ( bliskość
terenów zadrzewionych, rzeka, łąki, sąsiedztwo pól uprawnych) umożliwia
prowadzenie bezpośrednich obserwacji zjawisk przyrodniczych. Czynniki te
skłoniły mnie do opracowania autorskiego programu „ Zostań przyjacielem
przyrody” dla uczniów kl. II-III. Program ten realizowany jest w ramach zajęć
zintegrowanych, a w miarę potrzeb poza zajęciami edukacyjnymi w formie zajęć
pozalekcyjnych. Wiemy doskonale, że dzieci w tym wieku nie mają jeszcze
ukształtowanych stereotypów, dlatego stosując odpowiednie formy i metody pracy
można skutecznie i efektywnie kształtować ich postawę zgodną z etyką
ekologiczną. Edukacja ta powinna opierać się nie na zajęcia w ławkach i wiedzy
teoretycznej, ale na konkretnych działaniach w środowisku i dla środowiska.
Należy stworzyć dzieciom takie sytuacje, aby samodzielnie dochodziły do
określonych prawd i zasad, aby same umiały wyciągać odpowiednie wnioski, a co za
tym idzie, aby umiały perspektywicznie myśleć.
Przedstawiony program uwzględnia podstawę programową dla pierwszego etapu
kształcenia. Ma na celu podsumowanie tego, co uczniowie często już wiedzą,
usystematyzowanie wiadomości przekazywanych dzieciom przez nauczycieli,
rodziców, dziadków, opiekunów oraz ich własnej wiedzy zdobytej poprzez
doświadczenie i obserwację. Pro-gram oparty jest min. na bodźcach wzrokowych;
konkursach plastycznych, widowiskach o tematyce ekologicznej, wycieczkach i
konkursach wiedzy przyrodniczej. Bodźce te ma-ją za zadanie uświadomić dzieciom
skutki niepożądanych zachowań i utrwalić w pamięci pozytywne nawyki ekologiczne.
2. Cel główny programu.
Uwrażliwienie dzieci na piękno ziemi ojczystej oraz potrzebę ochrony środowiska
naturalnego - dostrzeganie zagrożeń wynikających z nadmiernej eksploatacji
środowi-ska, kształtowanie postawy odpowiedzialności za obecny i przyszły jego
stan.
3. Cele szczegółowe programu.
Rozbudzanie zainteresowań przyrodniczych, przedstawienie podstawowych procesów
przyrodniczych i doskonalenie umiejętności z zakresu edukacji przyrodni-czo -
ekologicznej.
Uwrażliwianie na problematykę zagrożeń środowiska oraz propagowanie jego
ochrony.
Dostrzeganie zagrożeń we współczesnej cywilizacji wynikających z
nieracjonalnego korzystanie z zasobów naturalnych.
Przyjmowanie postawy odpowiedzialności za obecny i przyszły stań środowiska
naturalnego, kształtowanie nawyków czystości i troski o środowisko.
Wytworzenie nawyku ładu i porządku, oszczędnego korzystania z materiałów,
segregowania odpadów i rozsądnego gospodarowania zasobami naturalnymi.
Rozpowszechnianie wiedzy na temat recyklingu i wykorzystania surowców wtórnych
Motywowanie do pomocy zwierzętom w okresie zimy.
Umiejętność samodzielnego wyszukiwania informacji na podany temat z różnych
źródeł oraz umiejętne ich wykorzystywanie.
Integrowanie zespołu klasowego poprzez wspólne zadania w stosunku do człowieka
i środowiska.
Umiejętność współpracy i komunikacji, budowania zaufania i odpowiedzialności
za siebie i innych,
Naukę poczucia własnej wartości i własnych możliwości.
Rozwijanie aktywnych form wypoczynku.
Odpowiedzialność za zdrowie własne i innych
Uczniowie powinni znać:
Korzyści i straty wynikających z eksploatacji środowiska naturalnego
Potencjalne zagrożenia naturalne i zagrożenia związane z działalnością
człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń regionalnych
Najważniejsze instytucje zajmujące się ochroną środowiska (LOP, PTPP „pro
Na-tura”)
Zalety i niebezpieczeństwa wynikające z eksploatacji zasobów przyrody
zachowania antyekologiczne
Podstawowe pojęć z zakresie ekologii i ochrony środowiska,
Reguły i mechanizmy funkcjonujące w przyrodzie,
Sposoby ochrony potencjałów przyrody ożywionej i nieożywionej,
Różne gatunki roślin i zwierząt: hodowla i opieka.
Sposoby przetwarzania odpadów.
Sposoby walki z hałasem.
Źródła zanieczyszczenia wody, gleby i powietrza.
Różne środowiska przyrodnicze oraz sposoby poznawania przyrody.
Gatunki roślin i zwierząt chronionych.
Korzyści wynikające z racjonalnego i oszczędnego gospodarowania zasobami
przyrody.
Uczniowie powinni rozumieć:
Potrzebę działania na rzecz lokalnego środowiska
Szkodliwy wpływ zagrożeń naturalnych i związanych z działalnością człowieka na
zdrowie i życie jednostki
Konieczność korzystania z odnawialnych źródeł energii.
Konieczność podejmowania działań na rzecz środowiska i podejmowania
racjonalnych działań służących poprawie stanu środowisk.
Uczniowie powinni umieć:
Korzystać z różnych źródeł informacji (komputera, Internetu, literatury
popularnonaukowej, mediów).
Zachować się na wypadek zagrożeń naturalnych lub związanych z działalnością
człowieka.
Przekazywać podstawową wiedzę ekologiczną na temat lokalnego środowiska.
Pracować samodzielnie i w zespole.
Integrować elementy wiedzy i umiejętności z różnych dziedzin życia.
Prowadzić prace pielęgnacyjne i hodowlane.
Przeprowadzać proste pomiary, doświadczenia, eksperymenty,
Dokonywać obserwacji.
Opracowywać wyniki obserwacji, doświadczeń w formie tabel, ulotek i plakatów.
Gromadzić materiały w spójną tematyczną całość.
Dostrzegać związki przyczynowo-skutkowe zachodzące w środowisku.
Poszukiwać wszelkich możliwych rozwiązań konkretnych problemów.
Przewidywać skutki różnych działań w środowisku.
Dostrzegać piękno otaczającej przyrody,
Dokonywać formułowania wniosków dotyczących stanu środowiska i jego
niekorzystnych przekształceń.
Uczniowie powinni wykazywać:
Wrażliwość na wartość środowiska jako dobra wspólnego.
Odpowiednie postawy i przykłady ludzi preferujących ekologiczny tryb życia.
Poczucie współodpowiedzialności za stan środowiska naturalnego.
Odpowiedzialność, poszanowanie i troskę o każde życie, a przede wszystkim o
własne zdrowie.
Wrażliwość na problemy ekologiczne, zwłaszcza swojego regionu.
Potrzebę dalszego pogłębiania wiedzy ekologicznej i doskonalenia swojej
osobowości.
Samodzielność w myśleniu, działaniu, ocenie.
Tolerancję wobec wszystkiego, co żyje.
Gotowość do współpracy i współdziałania.
Wrażliwość na krzywdę i niesprawiedliwość.
Kulturę zachowania i obcowania z przyrodą w czasie wycieczek i zajęć w
terenie.
Rozumienie konieczności zachowania równowagi w przyrodzie.
!!!
TO JEST TYLKO FRAGMENT PRACY, ZE WZGLĘDU NA FORMATOWANIE I GRAFIKĘ CAŁOŚĆ PRACY
ZNAJDUJE SIĘ W POSTACI PLIKU WORD
CAŁA PRACA