Nasze serwisy: EduAlert, Studia, Biolog.pl, GMO    Google

 Stwórz kontoStrona główna | Publikacje | Aktualności | Top 10  

Menu
· Strona główna
· Publikacje
· Aktualności
· Programy edukacyjne
· Top 10
· Archiwum
· Kontakt
· Szukaj

Sponsorzy

Konkursy
opis

Aktualności w biolog.pl
·Projekt Natura 2000 - Pozytywna Inspiracja
·Galeria Festynu Nauki w Krakowie 2014 - dzień pierwszy
·UROCZYSTE OTWARCIE FESTIWALU NAUKI W KRAKOWIE
·Uniwersytet Warszawski najlepszą uczelnią w Polsce!
·Dzisiaj pierwszy dzień Festiwalu Nauki w Krakowie 2014
·genETYCZNE gry
·Kolejna V edycja przyrodniczych spacerów po Krakowie!
·BIOLOG.PL zaprasza na XIV OGÓLNOPOLSKIE DNI OWADA
·Ekokrok z Fundacją Roca - głosowanie na najlepsze filmy Festiwalu We ART Water
·Konkurs: Pies w wielkim mieście

przeczytaj więcej...

Korepetycje

Dodaj własne ogłoszenie w portalu " korepetycje".
(Największa polska baza korepetytorów)


Reklama

  
Konspekt lekcji historii dla klasy IV szkoły podstawowej "MOJA MAŁA OJCZYZNA"




Grażyna Frączek


 Konspekt lekcji historii dla klasy IV szkoły podstawowej na podstawie podręcznika Martyny Deszczyńskiej i Marka Leszczyńskiego „Poznajemy historię ojczystą’’

TEMAT: MAZOWSZE – MOJA MAŁA OJCZYZNA

Cele lekcji:
Po zajęciach uczeń:
- rozumie termin kraina(region)historyczno-geograficzna,
- umie wskazać na mapie Polski Mazowsze,
- wie, że herby mogą posiadać nie tylko rody, ale także miasta,
- wie, czym mogą się różnić poszczególne krainy, i ich mieszkańcy,
- wie co to znaczy gwara,
- zna cechy charakterystyczne stroju kurpiowskiego i nazwy
poszczególnych elementów,
- umie wyjaśnić termin moja mała ojczyzna,
- zna najważniejsze zabytki powiatu węgrowskiego,
- umie wskazać na mapie regionu położenie ważniejszych zabytków,
- wie co to jest muzeum, zamek, skansen,
- umie zaznaczyć na osi czasu wiek, w którym datuje się początki,
powstania Mazowsza,
- wie skąd można uzyskać informacje na temat historii Mazowsza.

Metody i formy pracy: praca z mapą, elementy dyskusji, elementy wykładu,
praca w grupach, praca z tekstem źródłowym, obserwacja obrazka i
slajdów, praca indywidualna.
Pomoce dydaktyczne: mapa Polski, mapa Mazowsza, zeszyt ćwiczeń, duży
arkusz papieru, ilustracje przedstawiające mazowiecki strój ludowy
kobiecy i męski z Kurpi, teksty źródłowe .



Jest to kolejna lekcja regionalna. Poprzednie poświęcone były
najbliższej okolicy, następne odbędą się w kl.V i VI.
Cykl lekcji regionalnych zakończy się założeniem izby regionalnej w
szkole .



PRZEBIEG LEKCJI
Czynności organizacyjne

Sprawdzenie i ocena pracy domowej.

Nawiązanie


N.Przedstawia tematykę i cel lekcji. Zapis tematu.
Następnie zgodnie z ćw.1 w zeszycie ćwiczeń poleca otworzyć atlas
geograficzny Polski i odnaleźć miasta mające w swej nazwie
przymiotnik Mazowiecki .
U. Odszukują miasta:Nowy Dwór Mazowiecki, Ostrów Mazowiecka,Rawa
Mazowiecka , Maków Mazowiecki itd. Obwodzą je kolorową nitką.
N. Co przedstawia figura?
U. Obszar, na którym znajduje się wiele miast mających w nazwie wyraz
Mazowiecki a zatem należących do Mazowsza.

Faza właściwa

N. Zwraca uwagę uczniów na mapę –Polska- skarby kultury, regiony
historyczno- geograficzne.
U. Wskazują Mazowsze .Określają położenie geograficzne.Wskazują także
regiony sąsiadujące : Podlasie, Mazury, Kujawy, Ziemia Łęczycka,
Małopolska).Odszukują własną miejscowość.
N. Czy region historyczno-geograficzny znaczy to samo co województwo?
Z rzutnika przedstawiamy foliogram (mapa konturowa)Mazowsze, potem
foliogram ''Województwo mazowieckie'' a następnie nakładamy jeden na
drugi.
U.Obserwują i wyciągają wniosek, że mapy nie są identyczne, toteż są to
różne pojęcia.
N. Czym więc jest region historyczno-geograficzny? Dyskusja kierowana .
U. Odpowiedzi mogą być następujące : obszar uwarunkowany historycznie,
będący dawniej własnością księcia, ludność na nim zamieszkała
posługiwała się swoistym językiem i posiadała swoje obyczaje, stroje.
N.Uzupełnia informacją o tym, że na pograniczu regionów kultury mieszały
się (małżeństwa,czerpanie z wzorów strojów,dań itp.),toteż trudno jest
mówić o całkowitej odrębności.
Podział klasy na II grupy.
Teksty źródłowe dla każdego ucznia do cichego czytania ze zrozumieniem .
Tekst I dla uczniów I grupy.
„Mazowsze to nazwa dawna i czcigodna.O wieki starsza niż
Małopolska czy Wielkopolska.
Najstarszy zapis w ruskim latopisie z połowy XI wieku mówi o ludziach
zwanych Mazowszanami.
Skąd się wzięła ta nazwa? Uczeni nie są zgodni. Zapisano tysiące kart
różnymi hipotezami.
Najsłuszniejszym wydaje się wyprowadzenie nazwy Mazowsza od słowa
”mazać”(maź, mazidło). Określenie dotyczyło ludzi
jakby”umazanych”albo mających do czynienia z błotem lub
mazią.Obie wersje są bardzo prawdo-
podobne.
Ogromne połacie Mazowsza pokrywały niedostępne bagna i błota, w
nieprzebytych zaś puszczach wypalano maź do smarowania osi wozów
kupieckich.
Na pewno określenie to nie było pochlebne, raczej uszczypliwe i
szydercze. Przyjęło się jednak powszechnie i oto mamy Mazurów, a później
Mazowszan jako jedną z polskich grup regionalnych.
Mazowsze to jednak kraina historyczna. Zamieszkujący ją ludzie, mimo że
mają wiele cech wspólnych, ogromnie się różnią między sobą.
Mazowsze to najstarsze powstało w X wieku wokół miasta Płocka, które
było wtedy grodem książęcym; w XI w. siedzibą opactwa benedyktyńskie-
go, a także stolicą Władysława Hermana i Bolesława Krzywoustego. Płock
był stolicą Mazowsza (…)”

Tekst II dla uczniów II grupy.

„Od wielu wieków Mazowsze jest centralną dzielnicą, a od czterech
stuleci – siedzibą stolicy Polski. Z Mazowszem związane są
najważniejsze wydarzenia z historii Polski.
Ziemie mazowieckie wchodzą w skład terytorium Polski od X w., od czasów
księcia Mieszka I. Ten władca państwa Piastów ze stolicą w Gnieźnie
przyjął w 966 r. chrzest - Polska znalazła się w kręgu cywilizacji
zachodnioeuropejskiej i alfabetu łacińskiego. Mazowsze nie należało
wówczas do najważniejszych dzielnic kraju. Wielka polityka dynastii
Piastów koncentrowała się najpierw wokół Poznania, a później Krakowa.
W 1526 r. wszystkie ziemie wchodzące w jego skład weszły do Korony i
znalazły się pod panowaniem dynastii Jagiellonów. Dla Polski był to
„złoty wiek”. Szesnastowieczna Rzeczpospolita Obojga Narodów
była unią dwóch państw: Polski (Korony) i Litwy. Wykształcił się wówczas
szczególny w Europie ustrój polityczny – demokracja szlachecka, z
duża ilością swobód dla szlachty i obieralnym monarchą. Stan szlachecki
był w Polsce wyjątkowo liczny (10 proc. wszystkich obywateli), a ostoją
drobnej szlachty było zwłaszcza Mazowsze. Region korzystał z położenia
na skrzyżowaniu szlaków handlowych.
Dzięki centralnemu położeniu Mazowsze zaczęło także pełnić funkcje
administracyjne. W XVI w. w Warszawie zaczęły zbierać się sejmiki:
zjazdy szlachty. W 1596 r. król Zygmunt III Waza przeniósł siedzibę
dworu królewskiego z Krakowa do Warszawy. W XVIIIw. w stolicy mieszkała
już połowa ludności Mazowsza.”
N.Wyjaśnia niezrozumiałe pojęcia, np.
maź- smar
latopis- forma historiografii ruskiej XI-XVII w.
Władysław Herman- książe z dynastii Piastów, władca Polski od 1079r.
Bolesław Krzywousty- książe z dynastii Piastów, władca Polski na pocz.
XIIw.
szlachta- stan społeczny wywodzący się
z rycerstwa

Rozmowa kierowana na temat tekstów.
Z dyskusji będzie wynikać, że tekst 1.dotyczy etymologii nazwy Mazowsze
a drugi przedstawia krótką historię.
U. Na osi czasu zaznaczają X wiek, w którym datuje się początki
Mazowsza.

I II III IV VIII IX X XI XII

N. Świadkami historii są zabytki . Pokaz slajdów na komputerze z
krótkimi opisami.
Wzgórze Tumskie w Płocku
Średniowieczny Rynek w Pułtusku
Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu
Żelazowa Wola
Zamek w Czersku
Warszawska Starówka z Zamkiem Królewski
Zamek w Liwie
U. Chętni na mapie ściennej Mazowsza umieszczają piktogramy w punktach:
Płock, Pułtusk, Sierpc, Żelazowa Wola, Czersk, Warszawa, Liw.
N. Informuje, że są to tylko wybrane miejsca.
N. To co niegdyś odróżniało Mazowszan od innych
regionów to język.
U. Dobrze recytujący
uczeń dzień wcześniej zapoznał się z tekstem wiersza .
Recytuje go na głos.
Piękna nasa Polska cała
Piękna , zyzna i niemała
Wiele krain, wiele ludów,
Wiele stolic, wiele cudów!
Lec najmilse i najzdrowse
cłeku jest Mazowse.

U. Sporządzają słownik gwary mazowieckiej.Przy pomocy nauczyciela
wyjaśniają: nasa-nasza, zyzna-żyzna,wiele-dużo,cudów-pięknych
miejsc,lec-lecz,najmilse-najmilsze, najzdrowse-najzdrowsze,
psecies-przecież, cłek-człowiek.
Porównują je z wyrazami, które odkryły w gwarze wiejskiej starszych
ludzi w swojej wsi. Dostrzegają duże podobieństwo a nawet zbieżność.
N. Do dziś gwara mazowiecka utrzymała się w języku wiejskim niektórych
okolic Mazowsza(np.Kurpie).Język gwarowy można usłyszeć w pieśniach
regionalnych zespołów ludowych.
Jeśli jest dużo czasu możemy odtworzyć piosenkę ludową w wykonaniu
zespołu „Kurpiacy”lub innego.
N. Na dużym arkuszu papieru przedstawia parę kurpiowską.
U. Dostają karteczki samoprzylepne z nazwami poszczególnych części
strojów:chłopcy-męskiego, dziewczęta-kobiecego.Próbują je umieścić we
właściwym miejscu.
DZIEWCZĘTA:
czółko, korale z bursztynu,
kaftan(jajka), kitel(mienisty), trzewiki
CHŁOPCY: koszula samodziałowa,wełniane portki,kamizelka,buty
W razie konieczności pomagamy wyjaśnić znaczenie nazw.



FAZA PODSUMOWUJĄCA
Zapisujemy notatkę:
Mazowsze to region , który różni się od innych historią dawnym językiem
, obyczajami i strojem(chociaż nie jest on jednolity na całym
obszarze).Jest to miejsce, w którym mieszkam od dzieciństwa.
To moja mała ojczyzna.
Ocena uczniów za aktywność.
Cały materiał wykorzystany na lekcji zostanie wykorzystany na klasową
wystawkę.


Praca domowa
Podział klasy na grupy : każda z nich sporządzi jeden rozdział do albumu
Mazowsze – moja mała ojczyzna.
I HISTORIA- tekst z wykorzystaniem materiałów z lekcji
II ŚWIADKOWIE PRZESZŁOŚCI
III JĘZYK
IV STROJE
Każda grupa ma tydzień czasu .Uczniowie mogą wprowadzić więcej informacji.
W najbliższym czasie przewiduje się zorganizowanie wycieczki do Płocka .









(17057 odsłon)



Copyright © Kajet.pl & Biolog.pl
wykorzystano darmowe oprogramowanie PHP-Nuke GPL