Hanna Ditrich
Człowiek jest cząstką przyrody. Od zarania dziejów żył w niej i korzystał z
jej darów. Kształtował ją i zmieniał od początku swego istnienia na Ziemi.. Brał
tyle, ile było mu niezbędne do życia. Z czasem jednak, w miarę rozwoju
intelektualnego, społecznego i technicznego działania człowieka skierowane na
przyrodę intensyfikowały się i przybierały formę coraz bardziej zorganizowaną.
Zaczął ją sobie podporządkowywać i tym samym przyczynił się do zastraszającej
degradacji całej Ziemi. W związku z tym edukacja ekologiczna stała się
koniecznością, a nie tylko okazjonalnym elementem wychowania w rodzinie i w
szkole.
Zainteresowanie zagadnieniami ekologicznymi datuje się już w okresie
średniowiecza, w pismach filozofów greckich – Arystotelesa i Hipokratesa, mimo,
że nie posługiwali się oni pojęciem ekologia. W drugiej połowie XIX wieku termin
ten po raz pierwszy został zaproponowany przez niemieckiego biologa E. Haeckela.
Sformułował on przedmiot, metody i cele nowej nauki, której nadał nazwę
ekologia.
Ekologia stała się więc nauką wyodrębnioną z dziedziny biologii. Słowo
ekologia pochodzi od greckiego słowa ojkos – dom i logos – słowo lub opowieść.
Jest to zatem swoista „opowieść o domu”, a dom jest tutaj przenośnią i oznacza
całość otoczenia, środowisko ożywione i nieożywione. W podręcznikach spotykamy
się z wieloma ujęciami, a ich liczba świadczy o wysokim stopniu rozwoju
stosunkowo młodej nauki.
Współczesna definicja ekologii jest krótka: „ekologia jest to nauka o gospodarce
przyrody” i tłumaczy związki ekologii z ochroną środowiska.
Wiek XX przyczynił się do pogłębiającej degradacji środowiska. Człowiek
podporządkował sobie całą przyrodę, nie zdając sobie sprawy, jakie to może mieć
skutki. Musi zatem od nowa nauczyć się życia w zgodzie z przyrodą, postrzegania
jej praw, bo przecież sam jest tylko jej cząstką. Niestety, mało kto zastanawia
się nad problemami ochrony przyrody, dlatego ważną rolę odgrywa edukacja
ekologiczna.
Edukacja ekologiczna winna objąć wszystkich ludzi bez względu na wiek.
Powinna przenikać do programów oświaty szkolnej i pozaszkolnej w postaci
jednolitego, ciągłego procesu wychowania i nauczania związanego z całą edukacją.
By edukacja ekologiczna spełniała swe zadanie, treści ekologiczne muszą być
poszerzone i włączone do programu nauczania już od wychowania przedszkolnego,
przez szkołę podstawową, średnią, po studia włącznie.
Charakterystyka programu
Dzieci w młodszym wieku szkolnym są bacznymi obserwatorami otaczającego świata.
Zauważają niszczycielską działalność człowieka, ale wierzą również w możliwość
korzystnych zmian na rzecz środowiska. W pracy dydaktycznej nauczyciel powinien
wykorzystać tą głęboką wiarę i starać się przekonać dzieci, iż od ich działań
zależy nasz byt na Ziemi. Wykorzystując naturalne zainteresowanie dzieci
otaczającym światem, należy organizować zajęcia w terenie, na łonie natury
bowiem są to wartościowe lekcje patrzenia, słuchania, mówienia i myślenia.
Zbliżają one dzieci do przyrody, a poprzez to dzieci zdobywają praktyczną
wiedzę, doświadczają emocji, radości i zaspokajają ciekawość.
Im wcześniej dziecko zacznie zaprzyjaźniać się ze światem przyrody, tym bardziej
będzie wrażliwe na krzywdy, szkody wyrządzone przez innych. Zapewne również w
życiu dorosłym podejmie walkę o ratowanie przyrody.
Program ekologiczny, który opracowałam będzie realizowany na zajęciach
dodatkowych w klasie I, II i III szkoły podstawowej. Treści w nim zawarte mogą
być realizowane w dowolnej kolejności. Te same treści powtarzają się
kilkakrotnie w kolejnych klasach, co umożliwia dzieciom ich poszerzenie i
pogłębienie zgodnie z zainteresowaniami i poziomem wiedzy. Materiał jest dobrany
w taki sposób aby pobudzać do myślenia, poszukiwania rozwiązań, a głównie
praktycznego działania.
Założeniem programu jest ocena stanu środowiska przyrodniczego najbliższej
okolicy, dokonana na podstawie prowadzonych przez uczniów obserwacji i badań.
Treści i zagadnienia ekologiczne zawarte w programie sformułowane są w oparciu o
podstawę programową Rozporzadzenie MEN z dnia 15 lutego 1999 r. W sprawie
podstawy programowej kształcenia
ogólnego dla szkół podstawowych i gimnazjów (DZ.U.poz.129 z 23 lutego 1999r.)
!!!
TO JEST TYLKO FRAGMENT PRACY, ZE WZGLĘDU NA FORMATOWANIE I GRAFIKĘ CAŁOŚĆ PRACY
ZNAJDUJE SIĘ W POSTACI PLIKU WORD
CAŁA PRACA
