ZABAWY AKTYWIZUJĄCE PRACĘ UCZNIA NAUCZANIA ZINTEGROWANEGO
Jolanta Tomczak
ZABAWY AKTYWIZUJĄCE PRACĘ UCZNIA NAUCZANIA ZINTEGROWANEGO
Związek zabawy z twórczością jest coraz wyraźniej dostrzegany i
doceniany. Włącza się ją do procesu edukacji na wszystkich
szczeblach. Zabawowy stosunek do twórczego wysiłku pozwala
dziecku przyjąć treści niezwykłe i pozornie niemożliwe.
Twórcze aspekty zabawy dziecka zawierają się w tym, że:
·
Nie tracąc poczucia realności
świata, tworzy ono własny świat fikcji;
·
Doświadczenia w działaniach na niby
tworzą się w nowe układy;
·
Wykonywanie czynności - mimo reguł
i przyjętej konwencji - pozostawia spory margines dla wyobraźni
·
Posługiwanie się przedmiotami
zastępczymi opiera się na umowności i na dawaniu im nowych
znaczeń
·
Przeżywanie własnej aktywności i
przedmiotowości ma walor twórczy w dwojakim sensie działaniowym
i autokreacyjnym.
Zabawa nie wymaga żadnych zewnętrznych nagród, ani dodatkowych -
poza samą sobą - uzasadnień, wobec czego twórczość wykonywana
jako bawienie się pojęciami i ideałami jest automatycznie
aktywnością motywowaną wewnętrznie. Ten rodzaj motywacji jest w
twórczości najbardziej pożądany.
Opisane zabawy i ćwiczenia mogą być realizowane podczas zajęć
integracyjnych jak i fakultatywnych. Ich celem jest
kształtowanie umiejętności wypowiadania i komunikowania się
dziecka za pomocą różnych przekazów o charakterze niewerbalnym
(gesty, mimika) oraz ćwiczenie zdolności twórczych w zakresie
posługiwania się słowami.
,,ZŁOŚCI MNIE"
Każde dziecko
wypisuje na kartce papieru litery swojego imienia, jedna pod
drugą i szuka dla niej dowolnego wyrazu, nazwy zdarzenia
,,NIEDOKOŃCZONE ZDANIE"
Jestem smutna,
gdy
................................................................................
Jestem wesoła,
gdy.................................................................................
,,WYMIEŃ RZECZOWNIKI"
Uczeń mówi
alfabet, drugie zaś dziecko w dowolnym momencie mówi stop.
Wszyscy zapisują rzeczownik na tę literę, na której został
zatrzymany alfabet.
,,GAZETOWE BUZIE"
Powycinane buzie
z gazety, mające różny wyraz twarzy. Próbujemy:
·
Porównać uczucia
·
Odgadujemy charakterystyczne znaki
(układ brwi, kierunek patrzenia, kształt ust, zmarszczone czoło)
,,CO BY TA OSOBA MOGŁA POWIEDZIEĆ"
Wykorzystujemy
wcześniej wycięte twarze. Łączymy je w pary i układamy dialogi.
,,DALSZY CIĄG"
Wycinamy z
gazety twarz wesołą, ponurą, smutną, złą. Nauczyciel czyta
fragment prozy i zadaje pytania, np.: jaki dalszy ciąg
opowiedziałaby twarz wesoła, a jaki smutna?
,,OPISUJEMY UCZUCIA"
Uczniowie
wybierają sobie jakieś uczucie, np. agresję, radość, strach,
zadowolenie. Starają się opisać:
·
Kolor
·
Jak pachnie?
·
Jak wygląda?
·
Jaki ma dźwięk?
,,ZABAWA SŁOWAMI"
Próbujemy o
jednym wybranym uczuciu ułożyć krótki wiersz, który zawierałby
wyżej wymienione elementy. Dzieci odczytują kolejno ułożone
wiersze. Prace uznane za najciekawsze "wędrują" do kącika
literackiego.
,,ILUSTROWANIE PRZYSŁÓW"
Czego Jaś się nie nauczył, tego Jan nie będzie umiał.
Uczniowie dzielą
się na trzy grupy trzyosobowe i wybierają jedno z przysłów.
Następnie do tego wybranego przysłowia układają bajkę lub
historyjkę. Następnie prezentują swoje prace na forum klasy.
Wybierają, która im się najbardziej podoba.
,,PORÓWNANIA"
Uczniowie
dostają kartki z przymiotnikami. Przy każdym przymiotniku można
zapisać po kilka porównań. W ten sposób uczniowie uczą się
zestawiać dwa słowa podobne lub opisujące się wzajemnie, np.:
Czerwony jak
....................................................
Wesoły jak
.........................................................
Nudny
jak...............................................................
Szczęśliwy
jak...................................................
Przy nietypowych
porównaniach i skojarzeniach dzieci uzasadniają swoją wypowiedź.
,,BANK RYMÓW"
Jedno dziecko
podaje wyraz związany humorem, śmiechem a wszyscy pozostali
szukają do niego rymu.
,,HISTORYJKA DŁUGA JAK IMIĘ DZIECKA"
Każde dziecko ma
za zadanie utworzyć historyjkę składającą się z tylu zdań, ile
liter ma imię dziecka. Każde zdanie rozpoczyna się od wyrazu,
którego początek stanowi litera imienia. Istotne jest, aby każde
zdanie łączyło się ze sobą i tworzyło logiczną całość. Zachęcamy
dzieci, aby historyjki były zabawne i pomysłowe.
,,WARTOŚCIOWANIE POMYSŁÓW"
Jesteście na
bezludnej wyspie. Macie co jeść i gdzie się schronić, ale macie
tylko jeden przedmiot - butelkę. Wymyślcie jak najwięcej
sposobów użycia tej butelki. Uczniowie zachęcani są do tworzenia
wielu oryginalnych pomysłów.
,,CO BY BYŁO? JAK POWINNO BYĆ?"
I.
Gdyby ludzie nie
potrafili się śmiać? Jaki byłby świat bez śmiechu?
II.
Jaki powinien być zeszyt
ucznia?
,,SKOJARZENIA"
Co przychodzi
wam do głowy, gdy powiem wyraz:
Radość Smutek
,,SKOJARZENIA"
W kopertach
przygotowane są tytuły wycięte z gazet. Dzieci mają za zadanie
utworzyć logiczną, zwięzłą historyjkę.
,,ZAGRAJ ROLĘ"
Nauczyciel
przygotowuje różnego rodzaju teksty. Trzeba je odczytać tak,
jakby to odczytała mama, spiker, młodsza siostra.
,,KALAMBURY"
Dzieci gestem
lub mimiką próbują przekazać sobie informację, inni odgadują.
,,SKOŃCZ WYRAZ"
Rozpoczynający
rzuca piłeczkę i wymawia dowolną sylabę. Ten, kto chwycił, musi
dokończyć wyraz, itd.
,,FRANCUSKA POCZTA"
Duży karton
puszczamy pocztą i kolejno wszystkie dzieci piszą do siebie coś
miłego.
,,KALIGRAM"
Są to słowa
ułożone tak, by przypominały kształt opisywanego przedmiotu.
,,POMNIK GRUPY"
Jedna osoba
wchodzi do koła i przyjmuje charakterystyczną pozę. Grupa nadaje
tytuł tej "rzeźbie". Następna osoba dołącza do tej, która stoi
na środku i dodaje swoją pozę. Grupa nadaje jej nowy tytuł.
Ćwiczenia kontynuuje się tak długo, dopóki nie powstanie pomnik
całej grupy.
,,ŻYCIE RODZINNE"
Dzieci dzielą
się na grupy, które będą tworzyły rodziny. Samodzielnie
przydzielają sobie role w rodzinie i przedstawiają sceny z ich
życia. Nauczyciel chwali przede wszystkim te osoby, które są
oryginalne i dowcipne.
LITERATURA
- Hemmerling W., Zabawy w nauczaniu początkowym, Warszawa 1984.
- Okoń W.,
Zabawa a rzeczywistość, Warszawa 1987.
- Puślecki W.,
Wspieranie elementarnych zdolności twórczych uczniów, Kraków
1998, "Impuls"
Opracowała :
Jolanta Tomczak - nauczyciel Zespołu Szkół w Rogożu
(5815 odsłon) |
|
