Teresa Świniuch
Konspekt lekcji przyrody według Kreatora
Klasa VI
DZIAŁ: WYBRANE KRAJOBRAZY
ŚWIATA
TEMAT: Strefa otwartej toni
wodnej.
Moduł: Charakterystyka stref
życia w morzu.
Zakres treści:
- Przystosowania w budowie
ryb do życia w wodzie.
- Czynności życiowe ryb.
- Rozmnażanie się ryb.
Cele ogólne:
Kształtowanie umiejętności
charakteryzowania ryb na dowolnie wybranym przykładzie, z uwzględnieniem sposobu
poruszania się, przystosowania do życia w wodzie.
Ukazanie znaczenia gospodarczego
ryb.
Uświadomienie konieczności
wprowadzenia ochrony prawnej niektórych gatunków ryb.
Cele operacyjne:
Wiadomości-uczeń:
- wie, że ryby to bardo liczna i
zróżnicowana grupa kręgowców,
- wymienia części ciała ryb,
- wymienia przystosowania w
budowie zewnętrznej ryb do życia w wodzie,
- objaśnia, na czym polega
żyworodność i jajorodność.
Umiejętności – uczeń:
- wykonuje schematyczny rysunek
ryby i oznacza części ciała ryby,
- obserwuje ryby w akwarium i
sporządza z tych obserwacji notatkę,
- charakteryzuje czynności
życiowe ryb,
- wyjaśnia przyczyny wędrówek
ryb.
Postawy – uczeń:
- przejawia aktywną postawę w
ograniczaniu swojego niekorzystnego oddziaływania na środowisko,
- potrafi dobrze się komunikować
oraz prezentować wyniki pracy grupy,
- planować i organizować pracę
własną i w grupie,
- współpracuje w grupie.
Model nauczania:
nauczanie poszukujące oraz
uczenie się we współpracy.
Metody nauczania:
Praca z podręcznikiem i
dostępnymi na lekcji źródłami, laboratoryjna-obserwacje ryb hodowanych w
szkolnym akwarium, wykład aktywny, pogadanka.
Formy pracy:
- praca indywidualna, grupowa i
zespołowa.
Środki dydaktyczne:
Fragment filmu „Zwierzęta
ciepłych mórz”, plansze, ilustracje ryb, dzienniczki hodowli ryb akwariowych,
karty pracy, referaty uczniów, podręcznik, arkusze szarego papieru, kolorowe
flamastry.
|
Etapy
lekcji |
Czynności nauczyciela |
Czynności ucznia |
Umiejętności kluczowe |
Uwagi |
|
Wstępna
-zaanga-żowanie |
Sprawdzenie
wiadomości z poprzedniej lekcji.
Podaje i zapisuje
temat na tablicy.
Informuje uczniów o
formach pracy.
Prezentuje fragment
filmu „Zwierzęta ciepłych mórz”.
Poleca zweryfikować
podane informacje metodą pól skojarzeniowych.
Posłużą one uczniom
do ich dalszej pracy. |
Tworzą trzy grupy.
Wybierają liderów. Uważnie oglądają film i zapisują na pojedynczych
kartkach najważniejsze wiadomości.
Przyczepiają kartki
do tablicy.
Weryfikują zapisane
informacje. |
Ocenianie własnej wiedzy.
Organizowanie
Planowanie wewnątrz -zespołowe.
Komunikowanie się. |
Nauczyciel
koordynuje i organizuje pracę. |
|
Główna
-badanie |
Rozdaje uczniom
instrukcje do pracy oraz karty pracy. Obserwuje pracę grup. Pomaga,
jeśli jest taka potrzeba, zorganizować pracę grup. |
Obserwują ryby w akwarium.
Analizują materiały
(teksty, ilustracje, informacje z filmu). |
Przyjmowanie twórczej postawy.
Porozumiewanie się.
Planowanie własnego uczenia się.
Współdziałanie w
zespole. |
Uczniowie korzystają
z materiałów wymieniowych w środkach dydaktycznych. |
|
-przekształ-
canie |
Obserwuje, słucha, w
razie potrzeby ukierunkowuje pracę grup. |
Uczniowie w grupach
porządkują swoje wiadomości.
Dobierają trafne
odpowiedzi na pytania podane w zadaniach. Wykonują plakaty, zapisują
spostrzeżenia. |
Efektywne współdziałanie w grupie.
Rozwiązywanie
problemów. Komunikowanie się. |
Arkusze szarego
papieru, flamastry (każda grupa wykonuje swoje zadania w kartach pracy). |
|
-prezentacja |
Kieruje prezentacją,
naprowadza na wnioski końcowe.
Zwraca uwagę na
poprawne uzupełnianie kart pracy.
Wykład aktywny:
„Ochrona gatunkowa ryb”.
Zadaje pytanie:
- Jakie jest
znaczenie ryb w przyrodzie i gospodarce człowieka?
Dlaczego należy jeść
ryby.
Ocenia pracę grup.
|
Sprawozdawcy
przedstawiają wersje finalne pracy grupy, uzasadniając swoje decyzje i
podjęte wybory. Porównują sposoby wykonania zadań.
Dyskutują z
pozostałymi uczniami na temat przystosowań ryb do życia w wodzie, ich
czynnościach życiowych i rozmnażaniu się.
Uzupełniają swoje
karty pracy w czasie wypowiedzi swoich kolegów. Odczytują tekst, aby
sprawdzić poprawność odpowiedzi. |
Komunikowanie się.
Posługiwanie się informacjami różnego
typu.
Prezentowanie
efektów pracy zespołowej.
Argumentowanie. |
Plakaty są
eksponowane w centralnych miejscach pracowni.
Ilustracje gatunków
ryb prawnie chronionych. |
|
Końcowa
-refleksja |
Podaje polecenie:
- proszę wkleić
kartę pracy do zeszytu.
Pyta, czym uczniowie
się zajmowali i co osiągnęli (jak oceniają własną pracę).
Inspiruje do
dyskusji o potrzebie ochrony wód lądowych i morskich.
Podaje pracę domową:
Na następną lekcję
przygotuj materiały dotyczące ssaków żyjących w wodzie.
Podaje ankiety
ewaluacyjne.
|
Wkleja karty.
Dzielą się uwagami o
przebiegu pracy i napotkanych trudnościach.
Opowiadają, czego i
jak nauczyli się.
Oceniają współpracę
w grupie.
Zapoznają się z
pracą domową.
Wypełniają ankietę. |
Komunikowanie się
nauczyciel-uczeń.
Ocenianie własnego
uczenia się |
Lista pytań, np.
- Czego nauczyliście
się na lekcji? i jakie ma to dla was znaczenie?
- Jak wywiązaliście
się ze swojej roli?
- Dlaczego i jak
należy chronić ryby i wodę?
- Co dzieje się ze
zwierzętami morskimi w czasie wycieków ropy z tankowców?
Ankiety ewaluacyjne. |
Karta pracy
Zad.1. Wykonaj schematyczny rysunek ryby i zaznacz na nim
części ciała ryby, narządy ruchu i linię boczną:
Zad.2. Wymień cechy budowy ryby, które ułatwiają jej życie
w wodzie.
·
……………………………………………………………………………………………
·
……………………………………………………………………………………………
·
……………………………………………………………………………………………
·
……………………………………………………………………………………………
·
……………………………………………………………………………………………
Zad.3. Zanotuj
spostrzeżenia dokonane podczas obserwacji ryb akwariowych dotyczące:
a)
Sposobu odżywiania się ryb:
Spostrzeżenia
……………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
b)
Rozmnażania się ryb:
Spostrzeżenia
……………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
Zad.4. Uzupełnij zdania:
Tarlisko to
…………………………………………………………………… Okres, w którym ryby składają jaja, nazywamy
……………………………. Przykładem ryby, która rodzi żywe potomstwo, jest ………………………….
Węgorze na miejsce rozrodu wybierają głębiny …………………………………….. u wybrzeży
Ameryki.
Instrukcje dla grup.
Grupa I
Przeprowadź obserwację ryb
hodowlanych w szkolnym akwarium. Zwróć uwagę na wielką różnorodność kształtów i
wielkości ryb. Następnie, korzystając z podręcznika oraz dostępnych na lekcji
ilustracji, a także informacji zaczerpniętych z filmu, przedstaw te cechy budowy
zewnętrznej ryb, które umożliwiają im życie w wodzie. Pracę przedstaw w formie
plakatu.
Grupa II
Na podstawie obserwacji ryb hodowlanych w
szkolnym akwarium oraz na podstawie podręcznika i dostępnych na lekcji źródeł
wiedzy, przygotuj informacje na temat czynności życiowych ryb. Zwróć uwagę na
przystosowania ryb do pobierania pokarmu, do życia na dużych głębokościach oraz
na oddychanie ryb. Określ rolę pęcherza pławnego. Pracę przedstaw w formie
plakatu.
Grupa III
Wyjaśnij, na czym polega jajorodność oraz
żyworodność. Korzystając z wcześniej przeprowadzonych obserwacji ryb hodowlanych
w szkolnym akwarium, podaj przykłady ryb, które są jajorodne oraz żyworodne,
wyjaśnij przyczyny wędrówek niektórych gatunków. Informacje na ten temat
znajdziesz w podręczniku, a także dostępnych na lekcji źródłach wiedzy
(uwzględnij również dzienniczki hodowli). Swoje spostrzeżenia zapisz na arkuszu
szarego papieru.
ANKIETA
EWALUACYJNA DLA UCZNIA
Przeczytaj uważnie pytania.
Podkreśl wybraną odpowiedź.
- Współpraca w grupie
układała się:
a) dobrze
b) niezbyt dobrze
c) źle
- Zadania:
a) zaciekawiły mnie
b) nie zainteresowały mnie
c) nudziły mnie
3. Na lekcji pracowałem:
a) dużo
b) mało
c) wcale