Ewa Sadowska

KSZTAŁCENIE ŚWIADOMOŚCI EKOLOGICZNEJ DZIECI KL. I-III POPRZEZ UDZIAŁ W SZKOLNYM KOLE EKOLOGICZNYM.

Ekologia jako dziedzina nauki mówi o wzajemnych powiązaniach pomiędzy wszystkimi elementami życia planety, wśród których nie ma miejsca na mądrzejszych i głupszych, na ważniejszych i mniej ważnych. Wszystkie formy życia ufają sobie nawzajem wypełniając powierzone przez naturę zadania. Równowaga w przyrodzie jest niezwykle ważna dla życia. Wiedza teoretyczna na ten temat jest pomocna, należy z niej korzystać, ale wiedza ta ma rację bytu tylko wówczas, gdy pomaga praktycznym działaniom, a te są podstawą skutecznej edukacji. Nic tak nie uczy jak tzw. „dobry przykład”. Mądra edukacja ekologiczna powinna służyć wykształceniu aktywności i odpowiedzialności za los Ziemi.

Trzeba od najmłodszych lat uwrażliwiać dziecko na piękno otaczającej nas przyrody, ochronę naszej Ziemi dla przyszłych pokoleń. Im wcześniej zacznie się dziecko zaprzyjaźniać ze światem przyrody, tym bardziej będzie wrażliwe na krzywdy, szkody wyrządzone przez innych. Na pewno też w dorosłym życiu podejmie walkę o ratowanie przyrody, będzie zapobiegało dalszemu degradowaniu środowiska. Obowiązkiem rodziców i nauczycieli jest nauczenie dzieci odpowiedzialności i szacunku do przyrody, ukazanie, że każdy jest jej cząstką, że do niej należy, więc musi z nią współdziałać, a nie niszczyć.

Doskonałym i bardzo skutecznym sposobem kształcenia w pełni świadomej postawy ekologicznej jest udział dziecka w Kole Ekologicznym. Rozumiejąc wagę tego przedsięwzięcia, założyłam w szkole „koło przyrodniczo- ekologiczne” kl. III „Mali ekolodzy” oraz opracowałam program edukacyjny. Ma on zmierzać do zdobycia przez ucznia podstawowych wiadomości, umiejętności oraz świadomości ekologicznej.

Głównym celem koła ekologicznego i realizowanego programu jest kształtowanie aktywnej postawy dziecka wobec problemu ochrony środowiska i wyrobienie poczucia odpowiedzialności za nie.

Cele szczegółowe to:

• wzbogacanie wiedzy dziecka o nowe treści przyrodnicze i ekologiczne

• pobudzanie do podejmowania przez niego działań proekologicznych

• stymulowanie różnych form aktywności twórczej dziecka

• rozwijanie wrażliwości ekologicznej bliższego środowiska i specyfiki swojego regionu

• poznanie współzależności „Człowiek- środowisko przyrodnicze”

• poznanie zachowań sprzyjających bezpieczeństwu ludzi i przyrody

• ukazywanie uczniom wartości zdrowia jako potencjału, którym dysponują

• przekazanie i utrwalenie zasad zdrowego stylu życia

• wyrobienie samodzielności w dokonywaniu wyboru zachowań właściwych dla zdrowia własnego i innych ludzi

• ukazywanie różnorodności zjawisk przyrodniczych

• wyrabianie nawyku porządku, segregowania odpadów i oszczędnego korzystania z wody i materiałów przyrodniczych

• kształcenie tolerancji wobec wszystkiego co żyje

Materiał realizowany w czasie działań koła „Mali ekolodzy” podzieliłam na bloki tematyczne:

• Krajobraz
• Las- najwspanialszy podarunek przyrody
• Woda źródłem życia
• Powietrze
• Ja i moje zdrowie
• Hałas
• Dobre rady na złe odpady

W wyniku realizacji programu podczas spotkań ekologicznych, uczniowie starają się mieć mechanizmy zjawisk przyrodniczych i zależności w nich występujące.

• poznają sposoby walki z hałasem, osiągają wiedzę o konieczności i sposobach przetwarzania odpadów
• uwrażliwiają się na krzywdę i niesprawiedliwość
• osiągają: świadomość ekologiczną
  • umiejętność czynnej ochrony przyrody
  • umiejętność zdrowego trybu życia

W ramach zajęć koła ekologicznego zorganizowałam wycieczki do lasu (na spotkanie z leśniczym), do Izby Edukacyjnej przy Nadleśnictwie Bielsko, na pole uprawne obsiane zbożem, na wystawy związane z przyrodą i ekologią, do stacji Sanitarno- Epidemiologicznej, do sklepu ze zdrową żywności, do oczyszczalni ścieków, na pobocze ruchliwej ulicy ( sprawdzanie natężenia hałasu). Od września 2005r. dzieci biorą aktywny udział w zbiórce makulatury oraz puszek aluminiowych. Przy pomocy rodziców założyliśmy ptasią stołówkę i zimą dzieci mogły dokarmiać ptaki. Braliśmy czynny udział w akcji Sprzątanie świata, Dzień Drzewa, przygotowaliśmy przedstawienia ekologiczne z okazji Święta Ziemi, zaprosiliśmy nauczycieli na lekcję otwartą na temat: Woda źródłem życia, wzięliśmy czynny udział w Światowym Dniu Wody.

Na zajęciach koła Mali ekolodzy wyhodowaliśmy sadzonki dębu, kasztanowca i świerku, które zasadzimy na terenie przyszkolnym. Uczniowie wykonali zielnik drzew liściastych rosnących w naszej najbliższej okolicy. Zielnik służy jako pomoc naukowa na lekcjach środowiska społeczno- przyrodniczego i przyrody. Prowadzę z uczniami gazetki tematyczne związane z porami roku i zmianami przyrodniczymi w nich występującymi.

Umieszczamy tam również ciekawostki przyrodniczo- ekologiczne. W kwietniu 2005r. dzieci brały udział w konkursie na wiersz ekologiczny. Dwoje uczniów z naszego koła zdobyło wyróżnienia a szczeblu międzyszkolnym.

Działalność koła Mali ekolodzy pozwoliła na rozbudzenie u dzieci zainteresowań otaczająca przyrodą i wykształcić świadomość i wrażliwość ekologiczną. Podkreślić należy, że uczniowie bardzo chętnie i systematycznie brali udział w spotkaniach ekologicznych.